TS Jonathan London: “VN sẽ mạnh hơn nếu không gian cho mọi người lên tiếng” (BBC)

Lượt xem: 159

“…Tôi chỉ tin rằng Việt Nam sẽ mạnh hơn rất nhiều nếu có một xã hội có không gian cho mọi bộ phận, mọi tầng lớp trong xã hội tham gia, chia sẻ, lên tiếng, và như thế thì Việt Nam mới có thể đạt được tiềm năng của mình…"

jonathan_london
GS Jonathan London: 'VN sẽ mạnh hơn nếu có không gian cho mọi người lên tiếng'

Một cuốn sách tổng quan về Việt Nam đương đại bao gồm gần 40 bài viết của các học giả quốc tế sắp được xuất bản bằng tiếng Anh trong tháng Bảy tới.

Là một nguồn tài liệu tổng hợp khám phá các khía cạnh xã hội, chính trị, kinh tế và văn hóa của Việt Nam, cuốn Routledge Handbook of Contemporary Vietnam (Sổ tay Việt Nam đương đại) hứa hẹn mang đến rất nhiều kiến thức và góc nhìn về Việt Nam cho người đọc.

Chủ biên cuốn sách là TS Jonathan London, một nhà nghiên cứu về Việt Nam hiện làm việc tại Đại học Leiden, Hà Lan.

Trong một lần đến thăm BBC hồi đầu tháng Sáu, ông chia sẻ - bằng tiếng Việt thuần thục - một số ý kiến và quan sát về Đảng Cộng sản Việt Nam và tương lai chính trị của Việt Nam sau quá trình nghiên cứu tìm hiểu để biên tập cuốn sách.

routledge_handbook_to_contemporary_vietnam
Nguồn hình ảnh, Jonathan London

Những bước phát triển 'nâng cao tính chính danh của Đảng CSVN'

TS Jonathan London khẳng định những bước phát triển của Việt Nam trong các thập niên vừa qua đã góp một phần vào việc nâng cao tính chính danh của Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN).

"Dù không đồng ý hay không chấp nhận những con số nói rằng tỷ lệ người nghèo ở Việt Nam là dưới 5%, hay những ý kiến nói tỷ lệ thất nghiệp ở Việt Nam là 5%, nhưng mọi người đều biết là Việt Nam đã có một quá trình phát triển kinh tế cho phép người dân có mức sống cao hơn, thu nhập cao hơn trước rất nhiều," ông London nói.

"Đấy là điều không thể tranh cãi. Rõ ràng là ĐCSVN đã đóng vai trò trung tâm và quan trọng trong quá trình Việt Nam chuyển từ một nền kinh tế bao cấp sang một nền kinh tế có tính thị trường hơn."

"Dù còn những điều bất bình, chẳng hạn những quyền đã được ghi rõ trong hiến pháp Việt Nam qua nhiều năm chưa được tôn trọng một cách đầy đủ, có những mặt mà ĐCSVN đã làm được và khá là tốt để nâng cao hiệu quả của nền kinh tế Việt Nam."

Vị giáo sư hiện đang làm việc tại Đại học Leiden Hà Lan cũng nói về sự khác biệt trong lãnh đạo giữa các nước dân chủ và các thể chế độc đảng.

"Tôi có quan điểm hơi lạ một chút, là bất cứ nước nào trên thế giới cũng đều do một nhóm mafia cầm quyền."

"Trong các nước dân chủ, nó khác ở chỗ, người dân thường có thể bỏ phiếu để quyết định ai sẽ cầm quyền."

"Các nước có hệ thống chính trị một đảng thì người dân không có sự lựa chọn đó. Và vẫn chỉ một nhóm rất nhỏ có thể kiểm soát và điều tiết nền kinh tế."

"Ở Việt Nam, chúng ta thấy những thế mạnh cũng như điểm yếu của một đảng chính trị luôn quyết liệt khẳng định là mình sẽ luôn luôn cầm quyền ở Việt Nam."

"Cái mà tôi lo không phải là ở Việt Nam có đủ người tài giỏi hay không, vấn đề là những người ở cấp cao nhất của Đảng CS Việt Nam hiện nay có sẵn sàng để nghe, để cởi mở để tìm cách đưa đất nước Việt Nam theo con đường hứa hẹn nhất?" TS London đặt câu hỏi.

Chiến dịch chống tham nhũng thực sự có mục đích gì?

Tham nhũng là một vấn đề lớn ở nhiều nước trong đó có Việt Nam. Nạn tham nhũng rộng rãi dẫn đến sự lãng phí của cải của đất nước, mất minh bạch, điều không tốt cho sự phát triển của Việt Nam, GS Jonathan London bình luận.

"Vì thế nhiều người với các quan điểm khác nhau đều đồng ý là Việt Nam cần chống tham nhũng một cách mạnh nhất và hiệu quả nhất có thể. Trong chính trị nội bộ Việt Nam, chống tham nhũng có một vai trò rất quan trọng vì nó không chỉ ảnh hưởng đến tính chính danh của Đảng mà còn ảnh hưởng đến tính hiệu quả của Đảng."

"Một câu hỏi rất hay đó là: chiến dịch chống tham nhũng ở Việt Nam có mục đích thực sự là gì? Đó là mục đích chống tham nhũng, hay có mục đích 'đa chức năng'?"

"Một mặt chiến dịch này chống lại tham nhũng, đặc biệt là với một số người, và mặt khác, một nhóm có thể nâng cao vị thế của họ trong sự cạnh tranh chính trị nội bộ trong Đảng."

Việt Nam sẽ 'mạnh hơn nhiều nếu có không gian cho mọi người'

Trả lời câu hỏi khả năng Việt Nam cho phép đa đảng mặc dù Đảng vẫn thống trị là có hay không, TS Jonathan London đáp:

"Cũng như nhiều người, tôi đã nghĩ về tương lai của chính trị Việt Nam từ lâu nay. Điều đầu tiên phải chấp nhận là không ai có thể biết trước được."

"Tôi nghĩ là Việt Nam đã là một xã hội đa nguyên rồi. Tôi biết là nói như vậy thì có thể được xem là gây tranh cãi. Nhiều người có quan điểm là Việt Nam là một xã hội một đảng, một quan điểm. Tôi chưa đồng ý [với quan điểm này]."

"Tôi mời các bạn Việt Nam cùng tìm hiểu xem ngay cả trong ĐCSVN có một sự đa dạng nhất định đối với các quan điểm của đảng viên. Có một vấn đề là trong một tổ chức chính trị như vậy, đảng viên có thể có quan điểm nhưng mà không dám nói ra, vì [nếu nói ra] mình sẽ bị trừng phạt. Đó là một thực tế mình xin khẳng định."

"Câu hỏi trong tương lai Việt Nam nên đi về đâu, đó chính là việc cho người dân Việt Nam. Điều mà tôi hy vọng được thấy ở Việt Nam trong các thập niên tới, là sẽ có một không gian cho các bộ phận, các tầng lớp xã hội đều được tham gia."

"Tôi nghĩ là sức mạnh của một đất nước có nền chính trị đa nguyên hơn so với Việt Nam hiện nay là sẽ có nhiều tiếng nói khác nhau, nhiều quan điểm khác nhau. Còn việc chỉ có một quan điểm hẹp thì có nhiều nguy cơ."

"Tôi hy vọng trong một tương lai gần, Việt Nam có những bước tiến tới một xã hội cởi mở hơn, và đa nguyên hơn dù là một đảng hay đa đảng. Tôi chỉ tin rằng Việt Nam sẽ mạnh hơn rất nhiều nếu có một xã hội có không gian cho mọi bộ phận, mọi tầng lớp trong xã hội tham gia, chia sẻ, lên tiếng, và như thế thì Việt Nam mới có thể đạt được tiềm năng của mình" TS Jonathan London bình luận.

Jonathan London

Nguồn: https://www.bbc.com/vietnamese/vietnam-61899995

*Quý vị đón theo dõi video phỏng vấn GS Jonathan London về cuốn Sổ tay Việt Nam Đương đại, dự kiến phát hành vào tháng 7/2022.