Cũng do một tay “anh lớn” chu toàn cả! (Nguyễn Tấn Thọ)

Lượt xem: 255

“…Nếu TQ sử dụng căn cứ Hải quân này, VN phải đối mặt với sự hiện diện quân sự của Trung Quốc không chỉ dọc theo biên giới phía Bắc và trên Biển Đông, mà còn ở biên giới phía Tây Nam…”

Hai câu chuyện khác nhau của Lào và CPC đều có bàn tay của ông anh lớn Trung Quốc “chăm lo”. Sắp xếp lại thông tin từ các bản tin quốc tế, thấy tình cờ đều trùng một mốc thời gian, ngày 14/6/2022.

Lào sập bẫy nợ, liệu có thoát vỡ nợ như sri Lanka? …

duong_caotoc_lao01

Niềm vui của ngày khai trương đường sắt cao tốc, hứa hẹn bắt đầu có lãi sau 27 năm

Ngày 14/6/2022, hãng thẩm định tài chính Moody's Investors Service đưa ra nhận định: Lào có nguy cơ trở thành nước châu Á thứ hai bị vỡ nợ sau Sri Lanka. Theo thông tin từ Nikkei Asia, gần đây, liên tiếp các tổ chức tài chính quốc tế như Ngân hàng Thế giới và cơ quan xếp hạng tín nhiệm toàn cầu của doanh nghiệp như Fitch Ratings đã lên tiếng mạnh mẽ về khối nợ nước ngoài của Lào. Ngân hàng Thế giới xếp Lào là quốc gia duy nhất ở Đông Nam Á đối mặt với "nguy cơ căng thẳng nợ nước ngoài", trong khi Fitch hạ mức xếp hạng tín nhiệm của Lào xuống "CCC" từ lần hạ bậc trước đó là "B-", đánh dấu hai lần hạ bậc vào năm 2020. Còn Moody's đã hạ xếp hạng của Lào xuống "Caa2" từ "B3", sau khi đầu năm ngoái họ đã giảm trái phiếu chủ quyền thành rác.

Thủ tướng Lào Thongloun Sisoulith mới đây đã thông báo một sự thay đổi trong chiến lược để chận lại đà trượt vào một cuộc vỡ nợ nước ngoài của Lào: đành phải chuyển quyền chủ sở hữu các khoản vay chưa trả được sang cho TQ. Ông giải thích rằng sự thay đổi trong chính sách này là nhằm cứu vãn các doanh nghiệp nhà nước hoạt động kém hiệu quả và mắc nợ.

Các dấu hiệu chuyển vốn này xuất hiện vào nửa cuối năm ngoái, sau một thỏa thuận để cho Công ty quốc doanh Điện lực Phương Nam (Trung Quốc) tăng vốn, chiếm phần lớn cổ phần trong công ty điện lực nhà nước của Lào (Electricité du Lào) và bàn giao luôn lưới điện quốc gia của Lào cho TQ.

Theo Fitch Ratings, Lào mắc món nợ lớn với Trung Quốc khoảng 5 tỷ USD. Ông Toshiro Nishizawa, một học giả chuyên về chính sách kinh tế và phát triển tại Đại học Tokyo, cho biết việc chuyển sở hữu vốn này không hoàn toàn do Lào mong muốn. Ông Nishizawa từng là cố vấn chính sách cho chính phủ Lào, nói với báo Nikkei Asia: “Trung Quốc ngày càng có xu hướng chuyển qua đầu tư chiếm cổ phần hơn là cho vay. Họ nói họ giúp chính phủ Lào đảm bảo có ngoại hối để thanh toán các khoản nợ khác bên ngoài."

Vào giữa năm 2020, dự trữ ngoại hối của Lào giảm xuống chỉ còn 864 triệu USD, thấp hơn mức 900 triệu USD là khoản vay nước ngoài phải trả vào cuối năm, các quan chức chính phủ Lào lo lắng thì Trung Quốc giải quyết tài chính cho Lào theo cách nói trên. Cũng Fitch đã cảnh báo từ năm 2021 rằng tình hình nguy hiểm về tài chính đầy thách thức này sẽ diễn ra cho đến năm 2024, vì Lào phải giải quyết trung bình 1,1 tỷ đô la mỗi năm để trả các khoản nợ quốc tế của mình. Dự trữ ngoại hối Lào chỉ có chừng 1,3 tỷ đô la.

duong_caotoc_vientian_conminh
Công trình đường sắt cao tốc Côn Minh-Vientiane khi còn đang xây dựng,
nay đã đưa vào hoạt động, toàn bộ vốn do TQ cho vay.

Theo báo cáo hiện nay, nền kinh tế Lào trị giá 20 tỷ USD và nợ nước ngoài ước tính 12,6 tỷ USD. Trong đó, gần một nửa là nợ Trung Quốc, ước tính khoảng 5,9 tỷ USD do TQ hào phóng cho vay làm hàng loạt siêu dự án, các đập thủy điện lớn (nhằm trở thành Bình Điện của Đông Nam Á) và các khu kinh tế cho đến Tuyến đường sắt cao tốc hàng đầu Côn Minh-Vientiane (thuộc dự án Vành đai-con đường).

Các tổ chức tài chính quốc tế cho rằng, Lào bị lôi vào “bẫy nợ” của Trung Quốc sau vụ nhận tài trợ lớn để xây dựng đập của Lào nhằm xuất khẩu điện sang các nước láng giềng, nhằm đạt mong muốn trở thành "bình điện của Đông Nam Á". Các nhà tài chính cũng nhận định, tuy rơi sâu vào bẫy nợ nhưng có thể TQ không để cho Lào vỡ nợ như Sri Lanka vì Lào phá sản sẽ bất lợi lớn cho ý đồ lâu dài của TQ khống chế các nước đang phát triển Á-Phi.

Trung quốc giúp CPC xây căn cứ hải quân sát bên “vách” Việt Nam

naval_base_ream_campuchea
Ảnh vệ tinh chụp căn cứ Hải quân Ream đang nâng cấp,
ở miền Nam CPC (ảnh ngày 24/2/2022 của AP)

Cũng vào ngày 14/06, hãng truyền thông Đức Deutsche Welle (DW) có bài bình luận: “Phải chăng Trung Quốc đang xây dựng một căn cứ quân sự tại Cam Bốt?” đã trích dẫn nhiều chuyên gia bày tỏ rằng, việc CPC và Trung Quốc vừa động thổ một dự án nâng cấp căn cứ hải quân sự REAM tại miền Nam CPC, nhìn ra Vịnh Thái Lan, để từ đó dễ dàng vươn ra Biển Đông là điều đáng quan ngại.

Biển Đông, bạn nghe quen không? Các nước gọi đó là nơi TQ đang áp đặt chủ quyền gay gắt với nhiều nước, dĩ nhiên phải kể đến Việt Nam.

Chính phủ CPC đã liên tục bác bỏ các thông tin họ cho phép Bắc Kinh đóng quân trên lãnh thổ mình, vì Hiến Pháp Cam Bốt cấm sự hiện diện của các căn cứ quân sự nước ngoài. Và tại Đối Thoại Shangri-La ở Singapore tuần trước, bộ trưởng Quốc Phòng Cam Bốt Tea Banh khẳng định rằng Trung Quốc chỉ “giúp phát triển căn cứ” theo yêu cầu của Cam Bốt về “hiện đại hóa” thế thôi, chứ TQ sẽ “không được tiếp cận độc quyền” quân cảng này.

Không thể chối bỏ một thực tế khách quan: Trung Quốc hiện là nhà đầu tư lớn nhất và là đồng minh địa chính trị quan trọng của Cam Bốt.

Và hiện nay, rất rất nhiều chuyên gia quân sự, chính trị quan tâm căn cứ Hải quân này. Theo giáo sư Carl Thayer, chuyên gia về châu Á tại Đại Học Úc New South Wales và cả ông Collin Koh, chuyên gia tại Trường Nghiên Cứu Quốc Tế S. Rajaratnam ở Singapore thì nếu tuyên bố của chính phủ CPC chính xác thì các cơ sở do Trung Quốc xây dựng tại Ream, chỉ chừng 0,3 km vuông, khá khiêm tốn.

Tuy nhiên, giáo sư Alexander Vuving, tại Trung Tâm Nghiên Cứu An Ninh Châu Á-Thái Bình Dương Daniel K Inouye ở Honolulu, Hawaii nhận xét và nêu giả định: “Có thể nói Việt Nam bị ảnh hưởng nhiều nhất vì là QG tranh chấp gay gắt với TQ nhiều thập kỷ về biển Đông. Nếu TQ sử dụng căn cứ Hải quân này, VN phải đối mặt với sự hiện diện quân sự của Trung Quốc không chỉ dọc theo biên giới phía Bắc và trên Biển Đông, mà còn ở biên giới phía Tây Nam”.

Nguyễn Tấn Thọ

Nguồn: https://www.facebook.com/tho.nguyentan.9210/posts/774008770269612