Cập nhật chiến tranh Ukraina 24.5.2022 (Cù Tuấn)

Lượt xem: 339

“…Cuộc chiến và những nỗ lực cô lập Nga như một cách trừng phạt của phương Tây đã khiến giá ngũ cốc, dầu ăn, năng lượng và phân bón tăng vọt…”

russian_tank_exposed
Người dân tụ tập quanh một xác xe tăng Nga
trưng bày tại trung tâm thành phố Kyiv, Ukraina.

Sau khi tiến vào nhà máy gang thép Azovstal và kiểm soát hoàn toàn thành phố Mariupol ở đông nam Ukraina, quân Nga bắt đầu dồn lực lượng lên phía bắc nhằm kiểm soát hoàn toàn tỉnh Lugansk, trong đó mục tiêu hàng đầu là Severodonetsk. Quân Nga đã giành được khoảng 90% diện tích Lugansk, một trong hai tỉnh tạo thành vùng Donbass ở miền đông Ukraina. Chiếm được Severodonetsk sẽ giúp Nga kiểm soát hoàn toàn tỉnh Lugansk và tạo bàn đạp quan trọng để tấn công sang phía tây, nhắm vào Kramatorsk, nơi có bộ tư lệnh quân sự vùng Donbass của Ukraina.

Tỉnh trưởng Lugansk Serhiy Haidai cho biết lực lượng Nga đang "tìm cách xóa sổ" thành phố Severodonetsk. "Họ tìm cách chọc thủng phòng tuyến hàng ngày. Các đợt pháo kích diễn ra liên tục, quân đội Nga đang áp dụng chiến thuật tiêu thổ và phá hủy thành phố một cách có hệ thống", ông cho hay.

Bộ Quốc phòng Nga thông báo tàu ngầm từ Biển Đen đã phóng tên lửa hành trình Kalibr vào nhà ga Malin ở tỉnh miền bắc Zhytomyr, phá hủy vũ khí và thiết bị của Lữ đoàn sơn cước số 10 Ukraina khi đơn vị này đang di chuyển từ tỉnh Ivano-Frankivsk tới vùng Donbass. Video được công bố cùng ngày cho thấy một tàu ngầm thuộc Hạm đội Biển Đen của Nga phóng ít nhất 4 tên lửa hành trình Kalibr nhằm vào mục tiêu tại tỉnh Zhytomyr. Bộ Quốc phòng Nga không công bố chi tiết về chiến hạm thực hiện vụ tập kích tên lửa này.

Thông tin về loại tên lửa Harpoon của Đan Mạch được Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin nêu ra ngày 23-5, theo Đài Russia Today của Nga. Theo ông, Harpoon là loại tên lửa thường đi theo tàu chiến hoặc tàu ngầm hoặc cũng chỉ có thể bắn từ máy bay ném bom. Đan Mạch là quốc gia duy nhất có được bản cải tiến của hệ thống phóng Harpoon gắn được trên xe tải và có thể trở thành hệ thống lưu động dùng bảo vệ cảng biển. Được trang bị kèm rađa tự hành và hệ thống định hướng tinh vi, tên lửa Harpoon bay được ở tầm thấp để tránh rađa đối phương. Theo lời nhà sản xuất Boeing thì loại tên lửa này có thể bắn trúng mục tiêu trong tầm 125-300km tùy theo phiên bản. Bộ trưởng Austin cho biết Đan Mạch đã hứa cung cấp loại tên lửa Harpoon cải tiến này cho Ukraina để phá vỡ thế bao vây thành phố cảng Odessa chiến lược. Cảng Odessa là nơi Ukraina xuất khẩu lúa mì ra thế giới.

Reuters dẫn lời ông Zelensky nói trong video phát tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Thụy Sĩ hôm 23/5: "Ukraina không có nhiều thời gian. Lịch sử đang ở giai đoạn bước ngoặt. Đây là thời điểm quyết định sức mạnh vũ lực có khống chế được thế giới hay không", Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky nói. Ông Zelensky kêu gọi các lãnh đạo doanh nghiệp nước ngoài "rút hoàn toàn khỏi Nga và chuyển hoạt động kinh doanh sang Ukraina", đồng thời đề nghị quốc tế giúp chấm dứt phong tỏa các cảng giáp Biển Đen để tăng tốc xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp của nước này. Tổng thống Ukraina cũng bày tỏ cảm ơn các đợt viện trợ quân sự, nhưng khẳng định Kiev cần nhiều hơn. "Xung đột cho thấy viện trợ càng sớm càng có giá trị. Nếu chúng tôi nhận được 100% nhu cầu từ tháng 2, hàng chục nghìn người có thể đã được cứu sống. Đây là lý do Ukraina cần mọi loại vũ khí được yêu cầu, thay vì chỉ những hệ thống đã chuyển giao", ông nói.

Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky nói người đồng cấp Vladimir Putin là quan chức Nga duy nhất mà ông sẵn sàng gặp để thảo luận về cách thức chấm dứt chiến sự. "Tổng thống Liên bang Nga quyết định tất cả", “Nếu chúng ta nói kết thúc cuộc chiến này mà không có cá nhân ông ấy, thì quyết định đó không thể thực hiện được”. Tổng thống Zelensky nhấn mạnh việc phát hiện ra những vụ “sát hại dân thường” tại khu vực do Nga kiểm soát trước đó, đặc biệt là bên ngoài Kyiv, khiến cho quy trình sắp xếp đàm phán trở nên khó khăn hơn. Ông loại trừ khả năng thảo luận với mọi các quan chức khác. "Tôi không chấp nhận mọi cuộc gặp với bất cứ ai đến từ Nga ngoại trừ tổng thống”, ông nói. "Và chỉ trong trường hợp có một lựa chọn trên (bàn đàm phán): Ngừng chiến sự. Không có cơ sở nào cho bất kỳ loại cuộc gặp nào khác". Ông Zelensky cũng nói rằng lực lượng Ukraina đang đạt được nhiều bước tiến, đặc biệt ở xung quanh Kharkiv, nhưng hoạt động quân sự ở Donbas vẫn diễn ra với cường độ mạnh.

Tổng thống Zelensky cũng thông báo 87 người đã thiệt mạng khi tên lửa Nga tập kích căn cứ quân sự ở Desna, miền bắc Ukraina, hôm 17/5. Đây là tổn thất nhân mạng lớn nhất với quân đội Ukraina trong một cuộc không kích sau gần ba tháng xung đột với Nga. Thương vong lớn nhất được ghi nhận trước đó trong cuộc tập kích bằng tên lửa hành trình nhằm vào Trung tâm Gìn giữ hòa bình và An ninh Quốc tế (IPSC) gần thành phố Lviv, miền tây Ukraina, hồi giữa tháng 3 khiến ít nhất 35 người thiệt mạng.

Theo Reuters, Nga đã tập trung tấn công vào phía đông vùng Donbass. Sau khi chiếm được Mariupol tuần trước, các lực lượng Nga hiện đã kiểm soát một vùng rộng lớn không bị gián đoạn ở phía đông và nam Ukraina. Nga đang cố gắng bao vây các lực lượng Ukraina và chiếm hoàn toàn các tỉnh Lugansk và Donetsk thuộc vùng Donbass - nơi Nga hỗ trợ lực lượng ly khai. Ukraina cho biết các lực lượng Nga đã cố gắng tấn công thành phố Sievierodonetsk - nằm ở cực đông Donbass, nhưng không thành công và đã rút lui. Đây là thành phố do Ukraina nắm giữ và một trong những khu vực cuối cùng của tỉnh Lugansk vẫn nằm ngoài vòng kiểm soát của Nga.

bridge_donetsk_bombed
Một cây cầu đường sắt đi qua sông Donets, Đông Ukraina đã bị phá sập.

Ngày 23/5 Chính phủ Ba Lan tuyên bố chấm dứt hợp đồng khí đốt tự nhiên với Nga mà không cần chờ tới thời điểm hết hạn vào cuối năm nay. Cùng với Bulgaria và Phần Lan, Ba Lan đã từ chối chấp nhận cơ chế thanh toán dựa trên đồng Rúp. Quan chức Ba Lan chuyên trách về cơ sở hạ tầng năng lượng chiến lược Piotr Naimsky nói: “Sau 30 năm, có thể nói rằng mối quan hệ trong ngành công nghiệp khí đốt giữa Ba Lan và Nga đã không còn".

Hãng tin Sputnik của Nga cho biết tướng Mark Milley, chủ tịch Hội đồng Tham mưu liên quân Mỹ, cho biết Mỹ không có kế hoạch triển khai lực lượng đến Ukraina và quyết định như thế nào phải do Tổng thống Joe Biden đưa ra. Mỹ cũng xác nhận có 20 nước cam kết sẽ hỗ trợ các gói vũ khí mới cho Ukraina.

Ngoại trưởng Nga hôm 23/5 nói Moscow sẽ xem xét các đề nghị thiết lập lại quan hệ từ phương Tây và xác định “có cần thiết hay không”, nhưng sẽ chú trọng mối quan hệ với Bắc Kinh. "Nếu họ (phương Tây) muốn đưa ra một điều gì đó nhằm nối lại quan hệ, thì chúng tôi sẽ nghiêm túc xem xét liệu chúng tôi có cần nó hay không", Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov nói trong một sự kiện tại Moscow được Bộ Ngoại giao Nga trích dẫn. Ông Lavrov nói rằng chính phủ các nước phương Tây đã tán thành “hội chứng sợ Nga” kể từ khi nước này tiến hành “chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraina”, Reuters đưa tin. Do đó, ông cho hay Nga đang nỗ lực nhằm thay thế hàng hóa nhập khẩu từ các nước phương Tây và trong tương lai sẽ chỉ dựa vào các nước "đáng tin cậy" không bị phương Tây kiềm chế. Ngoại trưởng Lavrov bất bình khi ông cho rằng phương Tây quyết tâm thay đổi các quy tắc quan hệ quốc tế có hại cho Nga. Ông nhấn mạnh mục tiêu của Moscow hiện nay là phát triển hơn nữa quan hệ với Trung Quốc.

Một nhà ngoại giao cấp trung tại phái bộ Liên Hợp Quốc của Nga ở Geneva, ông Bondarev hôm thứ Hai đã trở thành quan chức Nga nổi tiếng nhất từ ​​chức và công khai chỉ trích cuộc chiến ở Ukraina kể từ cuộc xâm lược vào ngày 24 tháng 2. “Trong 20 năm sự nghiệp ngoại giao của mình, tôi đã thấy những bước ngoặt khác nhau trong chính sách đối ngoại của chúng ta nhưng chưa bao giờ tôi thấy xấu hổ về đất nước mình như vào ngày 24 tháng 2 năm nay”, ông Bondarev nói trong một email gửi các đồng nghiệp.

Mặc dù thông điệp mạnh mẽ của ông khó có thể đến được với hầu hết người Nga do nhà nước Nga thống trị các phương tiện truyền thông, nhưng việc Bondarev từ chức cho thấy sự bất mãn đang ẩn chứa trong giới chính thức Nga bất chấp vẻ ngoài đoàn kết dân tộc mà Điện Kremlin đã nỗ lực tạo dựng. Ông Bondarev nói trong email của mình. "Những người đã gây ra cuộc chiến này chỉ muốn một điều - nắm quyền mãi mãi, sống trong những cung điện xa hoa vô vị, chèo thuyền trên những chiếc du thuyền có trọng tải lớn và chi phí ngang ngửa với toàn bộ Hải quân Nga, được hưởng quyền lực vô hạn và hoàn toàn không bị trừng phạt. Để đạt được điều đó, họ sẵn sàng hy sinh nhiều nhân mạng nếu cần."

iga_swiatek
Iga Swiatek, vận động viên quần vợt Ba Lan đeo dải ruy băng có màu sắc của Ukraina trên mũ trong trận đấu với Lesia Tsurenko, người Ukraina tại Giải quần vợt Pháp mở rộng hôm 23/5.

Theo hãng tin Reuters và AP, binh sĩ Nga Vadim Shishimarin đã thừa nhận giết hại ông Oleksandr Shelipov, 62 tuổi, ở làng Chupakhivka, phía đông bắc Ukraina hôm 28/2 và bị xử án chung thân. Thẩm phán Serhiy Agafonov cho biết, Shishimarin chỉ thực hiện mệnh lệnh của cấp trên. Luật sư của Shishmarin, ông Viktor Ovsyannikov cho biết không ngạc nhiên về bản án vì đã có những áp lực nhất định từ xã hội, và ông sẽ kháng cáo. Vụ xét xử này có ý nghĩa biểu tượng rất lớn đối với Ukraina. Một luật sư nói, đây có thể là vụ xử đầu tiên trong nhiều phiên tòa tương tự sẽ diễn ra. Ukraina tuyên bố đã xác định được hơn 10.000 tội ác chiến tranh có thể đã xảy ra. Nga phủ nhận các cáo buộc của Ukraina. Bình luận về bản án với binh sĩ Shishimarin, ông Dmitry Peskov - phát ngôn viên của Tổng thống Nga cho biết, Kremlin lo ngại về vụ việc và sẽ tìm cách hỗ trợ người lính này.

Kremlin ngày 23/5 cho rằng, phương Tây đã châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu khi áp đặt các lệnh trừng phạt nặng nề nhất trong lịch sử hiện đại với Nga vì cuộc chiến ở Ukraina. Cuộc chiến và những nỗ lực cô lập Nga như một cách trừng phạt của phương Tây đã khiến giá ngũ cốc, dầu ăn, năng lượng và phân bón tăng vọt. Nga và Ukraina cùng chiếm gần 1/3 nguồn cung cấp lúa mỳ toàn cầu. Ukraina còn là nước xuất khẩu lớn về ngô, lúa mạch, dầu hướng dương và dầu hạt cải. Liên Hợp Quốc cho biết, 36 quốc gia dựa vào lúa mỳ nhập khẩu từ Nga và Ukraina, trong số này có những nước rất nghèo như Lebanon, Syria, Yemen, Somalia và Cộng hòa Dân chủ Congo. Kremlin cho rằng Ukraina đã khiến việc vận chuyển thương mại không thể tiến hành khi cài mìn ở vùng biển của nước này. Ukraina hiện đã mất kiểm soát một số cảng biển lớn ở Kherson và Mariupol và nước này lo ngại cảng biển ở Odessa cũng rơi nốt vào tay Nga. Phát ngôn viên Kremlin Peskov nói, Nga không ngăn cản Ukraina xuất khẩu ngũ cốc sang Ba Lan bằng đường sắt, dù thực tế là phương Tây đang gửi vũ khí theo hướng ngược lại cho Kiev. Một quan chức thuộc cơ quan lương thực Liên Hợp Quốc cho biết cách đây hai tuần rằng, gần 25 triệu tấn ngũ cốc bị mắc kẹt ở Ukraina do những thách thức về cơ sở hạ tầng và các cảng biển bị chặn.

Liên minh châu Âu có thể sẽ đồng ý về lệnh cấm vận với dầu của Nga trong vài ngày tới, Bộ trưởng Kinh tế Đức Robert Habeck cho biết. Ông cảnh báo rằng lệnh cấm vận sẽ không tự động làm suy yếu Điện Kremlin. Giá dầu toàn cầu đã tăng sau khi Mỹ công bố lệnh cấm vận với dầu của Nga. Việc này vô tình giúp Nga có thêm thu nhập mặc dù chỉ bán ra lượng dầu thấp hơn.

military_zone_desna_shelled
Hố bom tạo ra khi máy bay Nga bắn tên lửa vào khu quân sự Desna, Ukraina khiến 87 người thiệt mạng.

Các hình ảnh vệ tinh mới cho thấy tàu treo cờ Nga dường như đang đánh cắp ngũ cốc của Ukraina, củng cố cho cáo buộc trước đó từ Tổng thống Volodymyr Zelensky. Hình ảnh vệ tinh mới cho thấy hai tàu chở hàng mang cờ Nga được cho là đang cập cảng Sevastopol, ở bán đảo Crimea, và các lô hàng ngũ cốc “đánh cắp” từ Ukraina đang được chất lên tàu, theo CNN. Những hình ảnh mới do Maxar Technologies chụp vào ngày 19-21/5 cho thấy các con tàu - Matros Pozynich và Matros Koshka - cập bến bên cạnh những thứ được cho là các silo chứa ngũ cốc. Cả hai tàu hiện đã rời cảng, trong đó tàu Matros Pozynich đã đi qua biển Aegean và đang trên đường đến Beirut, tàu Matros Koshka vẫn ở biển Đen, theo trang web theo dõi tàu MarineTraffic.

Hãng tin Sputnik News cho biết chuỗi cà phê Starbucks sẽ rời Nga, đóng cửa 130 cửa hàng.

Cù Tuấn

Nguồn: https://www.facebook.com/tuan.cu.5/posts/5364333846938585