Chống chủ nghĩa Bản: Thời thượng nhưng sai (Alexander Hammond/Việt Dương)

Lượt xem: 163

‘…khi chúng ta thấy những tuyên bố không có căn cứ như vậy, chúng ta nên nhớ, số liệu đơn giản không hỗ trợ những người chống tư bản…’

duongpho_newyork
Ảnh Gabriel Santiago trên Unsplash

Chúng ta nên nhớ những số liệu không hỗ trợ những người chống tư bản.

Bạn không thể thoát khỏi nó, chủ nghĩa tư bản có một bản nhạc rap tệ.

Đêm qua, hàng ngàn người biểu tình chống tư bản đã xuống đường ở các thành phố thủ đô trên khắp thế giới.

Đeo chữ V thay cho Vendetta lấy cảm hứng từ Mặt Nạ Guy Fawkes (hầu hết được sản xuất tại Trung Quốc), những người biểu tình chống cơ chế bảo thủ tự phong, những người đã tham gia vào cuộc Diễn Hành Hàng Năm Million Mask đã tìm cách bày tỏ sự bất mãn của họ với hệ thống tư bản với hậu quả bất công mà nó bị cáo buộc đã tạo ra.

Những cuộc biểu tình chống tư bản lớn như những gì chúng ta thấy đêm qua, tất nhiên, không có gì bất thường. Vào tháng 8, cảnh sát Pháp đã dùng đến vòi rồng và hơi cay để giải tán hàng ngàn người chống chủ nghĩa tư bản đã biểu tình ở thị trấn ven biển Bayonne của Pháp, khi hội nghị thượng đỉnh G7 đang diễn ra tại một khu nghỉ mát gần đó.

Nhưng không chỉ trong các cuộc biểu tình mà chúng ta thấy sự khinh miệt chủ nghĩa tư bản. Trên tất cả các tờ báo của chúng ta có các tiêu đề như “chủ nghĩa tư bản đang khủng hoảng”, “chủ nghĩa tư bản đang thất bại”, hay gần đây nhất là “chủ nghĩa tư bản đã chết” – Tiêu đề sau là một trích dẫn từ tỷ phú Marc Benioff, người đã tích lũy được tài sản của mình nhờ vào hệ thống tư bản.

Quan điểm công khai về chủ nghĩa xã hội

Sự bắn phá kiên định vào chủ  nghĩa tư bản trên các phương tiện truyền thông và trên đường phố của chúng ta đã lên đến đỉnh điểm trong cuộc thăm dò YOUGOV gần đây cho thấy gần một nửa số Millennials và Gen-Z’ers có quan điểm bất lợi cho chủ nghĩa tư bản. Cuộc thăm dò tương tự cũng cho thấy hơn 70% Millennials có thể sẽ bỏ phiếu cho một ứng viên xã  hội chủ nghĩa.

Về cơ bản, đó là cái mốt xã hội chủ nghĩa, và để chê bai những căn bệnh được cho là của chủ nghĩa tư bản. Nhưng sự lên án chủ nghĩa tư bản dai dẳng này có được xem xét kỹ lưỡng?

Hàng năm, viện Fraser, một Think Tank của Canada đã xuất bản báo cáo Economic Freedom of the World (EFW) - Tự Do Kinh Tế của Thế Giới - để tìm ra những quốc gia nào có nền kinh tế tư do nhất (nghĩa là tư bản nhất). EFW xếp hạng mức độ tư do của 162 nề kinh tế, sử dụng 43 chỉ số trên các lãnh vực chính: Quy mô của chính quyền, hệ thống pháp lý và quyền sở hữu, tiền tệ vững mạnh, tự do mậu dịch quốc tế và quy tắc.

Ý tưởng đằng sau báo cáo của EFW là nếu bạn có thể tìm ra quốc gia nào có nền kinh tế tư bản nhất thì bạn có thể sử dụng thông tin này để xem liệu nhiều nước tư bản có kết quả tốt hơn cho công dân của họ không khi so sánh với đối tác xã hội chủ nghĩa (hoặc ít nhất ít tư bản hơn). Để phân tích mối tương quan giữa tư do kinh tế và phúc lợi của con người, EFW chia 162 nền kinh tế thành các nhóm, dựa trên mức độ tư do kinh tế của họ. Và kết quả thật đáng kinh ngạc.

Thu nhập trung bình trong nhóm tư bản nhất của các quốc gia cao hơn gấp 6 lần, so với thu nhập trung bình ở các nền kinh tế ít tư bản nhất (tương ứng $36,770 và $6,140). Đối với những người nghèo nhất trong xã hội, khoảng các này còn mở rộng hơn nữa. !0% người có thu nhập thấp nhất trong những nước tư bản nhất, trung bình gấp 7 lần so với 10% nghèo nhất trong các nền kinh tế ít tự do nhất.

Tương tự, hơn 27% người dân ở các nền kinh tế xã hội chủ nghĩa nhất sống trong tình trạng cực kỳ nghèo khổ (Theo định nghĩa của Ngân Hàng Thế Giới là thu nhập dưới 1.90 đô la một ngày) trong khi chỉ có 1.8% người dân ở các nền kinh tế tư do nhất sống trong nghèo đói cùng cực. Con số đó vẫn còn cao (con số tối ưu là số không), nhưng tốt hơn nhiều so với mức tồn tại dai dẳng ở các quốc gia ít tự do nhất.

So sánh các nền kinh tế tư bản và xã hội chủ nghĩa

Bỏ qua các biện pháp kinh tế, những người sống ở các nước tư bản nhất cũng sống trung bình lâu hơn 14 năm, tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh thấp hơn 6 lần, tư do chính trị và dân sư lớn hơn, bình đẳng giới tính và trong phạm vi bạn có thể đo lường những điều đó, hạnh phúc cũng lớn hơn khi so sánh với các nền kinh tế ít tư bản nhất.

Lấy Hong Kong là thí dụ, đó là nền kinh tế tư do nhất thế giới theo báo cáo của EFW. Năm 1941, nhà báo, nhà văn Martha Gellhorn đã thăm thị quốc với chồng bà là Ernest Hemmingway và đã ghi lại “Hồng Kông thực sự nghèo đói khủng khiếp nhất, tồi tệ hơn bất kỳ điều gì tôi từng thấy trước đây. Tệ hơn nữa là vì một ấn tượng vĩnh cửu, cuộc sống luôn thế này, và sẽ luôn như vậy”. Nhưng chỉ vài năm sau chuyến thăm của Gellhorn, sự đầu hàng của  Nhật Bản năm 1945, có nghĩa là sự cai trị của người Anh quay trở lại đảo này và cùng với sự trở lại là biện pháp tư do rộng rãi đối với nền kinh tế của đảo. Vào năm 1950, một công dân trung bình ở Hong Kong chỉ kiếm được 36% những gì công dân trung bình ở Vương Quốc Anh kiếm được. Nhưng khi Hồng Kông đón nhận tự do kinh tế (theo EFW, Hồng Kông đã có nền kinh tế tư bản nhất kể từ 1970) thì nó đã trở nên giàu có nhiều hơn. Ngày nay, GDP bình quân đầu người của Hồng Kông cao hơn 68% so với Vương Quốc Anh. Như Marian Tupy, biên tập viên của HumanProgress.org, đã ghi “Sự nghèo khổ mà Gellhorn than vãn đã biến mất - nhờ tư do kinh tế.

Chúng ta có thể thấy những khoảng trống lớn hơn nhiều bất cứ khi nào chúng ta ghép một quốc gia tư bản với một quốc gia xã  hội chủ nghĩa khác: Chile so với Venezuela, Tây Đức với Đông Đức, Hàn Quốc với Bắc Triều Tiên, Đài Loan với Trung Quốc Mao ít, Costa Rica với Cuba... (Vâng, tôi biết: Không một nước nào trong số đó là chủ nghĩa xã hội “thực sự”. Nhưng sau đó, nó luôn luôn là chủ nghĩa thực sự, cho đến khi nó không là xã hội chủ nghĩa nữa).

Việc chê bai những căn bệnh của chủ nghĩa tư bản trên một tờ áp phích hoặc trên một tiêu đề báo chí là một xu hướng ít có dấu hiệu sẽ sớm biến mất, nhưng khi chúng ta thấy những tuyên bố không có căn cứ như vậy, chúng ta nên nhớ, số liệu đơn giản không hỗ trợ những người chống tư bản.

Alexander Hammond

(nhà nghiên cứu của Think Tank Washington D.C. và là viện sĩ thâm niên của African Liberty)

Việt Dương dịch

Nguồn: fee.org/articles/anti-capitalism-trendy-but-wrong/