Chảy nước mắt khi đọc quyển “Chính Trị Bình Dân” (Dương Thành Tân)

Lượt xem: 1097

“..Nếu đọc sách hứa hẹn khai sáng nhưng không được khai sáng, thì đọc giả sẽ được sáng tỏ nhều điều với cuốn sách này. Sách Chính Trị Bình Dân dùng chữ nghĩa bình dân nhưng không chỉ dành cho những người bình dân…”

chinhtri_binhdan02

Tôi đã chảy nước mắt vì tiếc nuối khi đọc cuốn sách Chính Trị Bình Dân. Giá mà dân tộc Việt Nam có được cuốn sách này sớm hơn khoảng hai, ba mươi năm thì cục diện đấu tranh cho dân chủ đã thay đổi và đi xa hơn hiện nay.

Xin lấy một sự kiện bá đạo làm bằng chứng. Karl Marx in cuốn Das Kapital vào năm 1867, và cuốn sách này rối rắm đến nỗi cơ quan kiểm duyệt của chế độ Nga Hoàng chẳng hiểu gì cả. Nên cho qua. Vì chẳng ai hiểu gì cả nên những ý tưởng trong cuốn sách này bị lãng quên. Đến khi nhóm khủng bố Lenin, Stalin, và đồng bọn thất bại. Sống dở chết dở, loay hoay tìm lối thoát và vớ được quyển này. Từ đó đảng cộng sản Nga vượt hơn những tổ chức giành giựt chính quyền khác là có thêm được lý thuyết cộng sản làm hậu thuẫn. Và lần hồi trầy trật lắm mới đến cuộc đảo chánh 50 năm sau mà họ gọi là Cách Mạng Tháng Mười( 2017).

Một ý tưởng dù có tốt đẹp và phù hợp cho dân tộc đến mấy đi chăng nữa, thì vẫn phải trông cậy vào những người có khả năng truyền tải gieo hạt nảy mầm vào đầu óc con người. Những ý tưởng đó phải có đủ thời gian nuôi dưỡng và trưởng thành. Khoảng 20 đến 30 năm là đủ được một tầng lớp có kiến thức để đấu tranh cho dân chủ.

Sở trường của Đoan Trang là giải thích được những vấn đề rối rắm và phức tạp của nhiều lãnh vực triết học, nhân sinh, lịch sử, chính trị, xã hội... thành những khái niệm dễ hiểu và dễ "tiêu hóa". Đôi khi còn hơn cả chính các triết gia. Tôi đã đọc sách của Isaiah Berlin nói về hai mặt về khái niệm tự do, được nghe nhiều người giải thích, nhưng chưa thấy ai lại giải thích rõ ràng và cô đọng như thế này:

Năm 1958, triết gia người Do Thái Isaiah Berlin (1909-1997), sinh tại Nga nhưng di tản sang Anh, đã có một bài giảng nổi tiếng nhan đề “Hai khái niệm tự do” (Two Concepts of Liberty). Ông cho rằng, tồn tại hai loại, hay nói đúng hơn, hai cách hiểu về tự do:

Tự do không và Tự do có.

Theo Berlin, tự do không là cách hiểu chung của Thomas Hobbes, John Locke, Friedrich von Hayek và Ludwig von Mises về tự do, theo đó, tự do là khả năng một người có thể làm bất cứ điều gì mình muốn mà không chịu sự can thiệp nào từ bên ngoài. Từ gốc trong tiếng Anh là “negative freedom”, trong đó từ “negative” có thể được dịch sang tiếng Việt là âm tính, phủ định, tiêu cực, thụ động. Tuy nhiên, tự do không hoàn toàn không mang nghĩa tiêu cực, mà chỉ hàm ý là không có sự can thiệp từ bất cứ ai/cái gì bên ngoài. Hiểu như vậy thì chính tự do không mới là tự do tuyệt đối.

Từ hai khái niệm về tự do nói trên, bạn có thể thấy: Theo quan điểm của những người ủng hộ tự do không, nhà nước tôn trọng tự do của người dân là nhà nước tối thiểu, ít can thiệp nhất có thể.

Còn đối với những người theo quan niệm về tự do có, nhà nước tôn trọng tự do của dân là nhà nước có những biện pháp để thúc đẩy xã hội theo hướng họ muốn, ví dụ xóa đói giảm nghèo để tăng năng lực cho một bộ phận dân chúng, đánh thuế để điều chỉnh thu nhập của người giàu và chia cho người nghèo, v.v.

Isaiah Berlin cho rằng cách hiểu về tự do theo nghĩa tự do có thật ra rất nguy hiểm vì nó gợi ý khả năng một hoặc một số người tự cho mình quyền phán xét xem ai đang tự do, ai đang không tự do. Trên bình diện xã hội, nó mở đường cho việc nhà nước can thiệp, định hướng, và kịch bản tồi tệ nhất là trở thành chuyên chế. (hết trích)

Giải Mã Những Mô Hình Chính Trị Dân Chủ

Đúng như tựa đề, Đoan Trang dùng những từ ngữ bình dân để giải thích về chính trị. Chưa đầy bốn trang giấy với khổ chữ lớn mà tác giả bao khung được danh từ "chính trị" vào 4 định nghĩa, mà bất cứ người nào,  (ngay cả những người cộng sản), cũng tìm được giải thích cho riêng họ.

Trong những mô hình chính trị, có lẽ mô hình chính trị kiểu dân chủ là mô hình phức tạp nhất. Nó không phải là một công thức toán học bất di bất dịch. Những quốc gia áp dụng mô hình dân chủ đều có kết quả khác nhau. Dân chủ kiểu Đức khác với dân chủ kiểu Hoa Kỳ, luật lệ nước Anh khác với nước Áo, hệ thống bầu cử Thụy Sĩ khác với Thụy Điển...

Đoan Trang giải thích được những thể loại dân chủ, điều rất cần để cho giới đấu tranh thừa can đảm nhưng lại thiếu những hiểu biết nền tảng chung để chấp nhận nhau. Và sau này, nếu có thay đổi được chế độ, thì cũng sẽ tranh cử đấu đá vì chính sách, thay vì đấu đá bằng cách soi mói đời tư của nhau.

Vậy quyển Chính Trị Bình Dân dành cho ai?

- Dành cho những người không biết gì về chính trị mà lại muốn hiểu tại sao đất nước Việt Nam đi đến tình trạng như thế này.

- Dành cho những người chú ý chút ít đến chính trị, họ sẽ có cơ bản tối thiểu để hiểu những khái niệm và ngữ vựng về những mô hình chính trị. Sau này họ có thể phân biệt những loại tô chức đấu tranh cho dân chủ thật sự và những nhà đấu tranh tầm phào.

- Dành cho những người không biết gì về chính trị, nhưng phải dùng chính trị để đấu tranh để dành lại những mất mát do thể chế chính trị đem lại: dân oan, án oan, tù oan...

- Dành cho những người đang và đã đấu tranh, qua cuốn sách này, họ có một cái nhìn tổng kết về thành quả của họ.

- Dành cho những người có khả năng đọc ngoại ngữ và muốn nghiên cứu xâu xa hơn về khái niệm và cách thức đấu tranh, với vô số tên tuổi và sách vở đáng đọc đã cống hiến cho nền dân chủ thế giới lẫn Việt Nam.

- Và quan trọng nhất,  dành cho những người sắp đấu tranh, các bạn sẽ phân chia và ý thức được những khái niệm chính trị để tránh những tổ chức đấu tranh tầm phào. Thay vì gia nhập một tổ chức để nghe "cấp trên" phán  phải làm gì? Những bạn có năng khiếu về chính trị sẽ có một số hiểu biết căn bản để  tự biết phải làm gì!

Tóm lại, Chính Trị Bình Dân dành cho bất cứ ai, ở mọi trình độ hiểu biết , vì tò mò hay vì nhu cầu cá nhân, muốn đọc một cuốn sách có giá trị. Nếu họ không thể "giác ngộ" với những cuốn sách viết về chính trị, (cả hai phe cộng sản lẫn dân chủ), với tựa đề và chữ nghĩa huy hoàng, nhưng nghiền ngẫm thì thấy toàn là những chữ nghĩa tầm thường, kiểu con chó mực thì màu đen, con chó giá thì màu trắng. Đọc xong rồi bắt ghế ngồi chờ sung rụng mà trong sách ví von là chờ có biến cố lịch sử! 

Nếu đọc sách hứa hẹn khai sáng nhưng không được khai sáng, thì đọc giả sẽ được sáng tỏ nhiều điều với cuốn sách này.

Sách Chính Trị Bình Dân dùng chữ nghĩa bình dân nhưng không chỉ dành cho những người bình dân.

Dương Thành Tân

TB: Đoan Trang đã công bố  link để mọi người có thể download miễn phí và in ra giấy. (https://goo.gl/Px5w2W). Nhưng nếu có điều kiện tài chánh và an ninh, xin quý vị hãy mua hẳn cuốn sách có bán trên Amazon.  (https://amzn.to/2J4ncZO). Vì niềm vui được cầm trong tay quyển sách, lật đi lật lại, nhâm nhi nghiền ngẫm, đọc đi đọc lại, sẽ khác hẳn với cái cảm khoái đọc với màn hình.