Tù chế độ toàn trị sang thể chế dân chủ (Chương 10)

Bạn đánh giá:  / 0
DỡHay 
Chọn cỡ chữ

 Từ chế độ toàn trị sang thể chế dân chủ (Chương 10)

Chương Mười

Cơ sở cho một thể chế dân chủ bền vững

Sự tan vỡ của chế độ độc tài lẽ cố nhiên là một dịp ăn mừng lớn. Những người đã đau khổ quá lâu và đã đấu tranh với giá đắt đáng được hưởng những giây phút vui mừng, thư giãn và biết ơn. Họ cảm thấy hãnh diện với bản thân họ và với tất cả những ai đã đấu tranh với họ để đoạt lại quyền tự do chính trị. Không phải tất cả mọi người sẽ sống để nhìn thấy ngày này. Người sống và người chết sẽ được ghi nhớ như những anh hùng đã giúp hình thành lịch sử tự do trên đất nước của mình.

Dù vậy, đây không phải là lúc giảm thiểu cảnh giác. Ngay trong lúc chống đối chính trị thắng lợi trong việc đánh đổ chế độ độc tài, chúng ta phải rất cẩn thận để ngăn ngừa sự trổi dậy của một chế độ đàn áp mới phát xuất từ sự hỗn loạn tiếp theo sự sụp đổ của chế độ cũ. Các cấp lãnh đạo của các lực lượng phò dân chủ phải chuẩn bị trước một cuộc chuyển tiếp trong trật tự sang thể chế dân chủ. Cần phải xóa bỏ các cơ cấu của chế độ độc tài. Cơ sở hiến pháp và luật pháp cùng với các chuẩn mực về cách ứng xử của một thể chế dân chủ bền vững cần được thiết lập.

Không ai có thể tin rằng ngay sau sự sụp đổ của chế độ độc tài, một xã hội lý tưởng sẽ lập tức xuất hiện. Sự tan vỡ của chế độ độc tài chỉ là điểm khởi đầu, để, trong điều kiện quyền tự do được thăng tiến và với những cố gắng dài hạn, cải tiến xã hội và đáp ứng những nhu cầu của con người một cách đầy đủ hơn nữa. Những khó khăn chính trị, kinh tế và xã hội nghiêm trọng sẽ vẫn tiếp tục tiếp diễn trong nhiều năm, đòi hỏi sự hợp tác của nhiều người và nhiều nhóm trong việc tìm kiếm giải pháp. Hệ thống chính trị mới, với những viễn kiến đa dạng và những biện pháp thích ứng, sẽ tạo cơ hội cho nhân dân tiếp tục công trình xây dựng và chính sách phát triển, để đối phó với những khó khăn trong tương lai.

Những mối đe dọa của chế độ độc tài mới

Aristotle đã cảnh cáo từ lâu rằng: « …chế độ chuyên chế có thể chuyển đổi thành một chế độ chuyên chế khác… »(14). Có rất nhiều ví dụ lịch sử điển hình tại nước Pháp (Nhóm Jacobins và Napoléon), nước Nga (nhóm Bolshevik), nước Iran (nhóm Ayatollah), Miến-điện (SLORC - State Law and Order Restoration Council - Hội Đồng Tái Lập Luật Pháp và Trật Tự Quốc Gia), và ở một số nơi khác, cho thấy có một số người và nhóm xem sự sụp đổ của chế độ đàn áp chỉ là một cơ hội cho họ nhảy vào để lên làm những ông chủ mới. Những động cơ thúc đẩy họ có thể đa dạng nhưng những kết quả thường giống nhau. Chế độ độc tài mới có thể tàn bạo và triệt để hơn chế độ cũ trong việc kiểm soát.
Ngay trước khi chế độ độc tài sụp đổ, các thành viên của chế độ cũ có thể mưu đồ chận đứng cuộc đấu tranh chống đối đòi dân chủ bằng cách dàn dựng một cuộc đảo chánh để phỗng tay trên chiến thắng của đối kháng nhân dân. Họ nhận công đánh đuổi chế độ độc tài, nhưng trên thực tế chỉ tìm cách áp đặt một khuôn mẫu được tân trang của chế độ cũ.

Ngăn Chặn Đảo Chánh

Có những phương cách để ngăn chặn những cuộc đảo chánh nhằm vào các xã hội vừa mới được giải phóng. Biết sớm về khả năng ngăn chặn đảo chánh có thể đôi lúc đủ làm thối lui mưu đồ này. Trù bị dẫn đến phòng bị. (15)
Tức khắc ngay sau khi cuộc đảo chánh khởi sự, nhóm đảo chánh cần có chính danh, có nghĩa là, quần chúng chấp quyền cai trị tinh thần và chính trị của họ. Nguyên tắc căn bản đầu tiên chống đảo chánh do đó là từ chối tính chính danh của nhóm đảo chánh.

Nhóm đảo chánh cũng mong muốn các cấp lãnh đạo dân sự và quần chúng ủng hộ họ, nếu không thì cũng lưỡng lự hoặc chỉ cần thụ động. Nhóm đảo chánh cần sự hợp tác của các chuyên viên và cố vấn, các viên chức và công chức, các quản trị viên và các thẩm phán để củng cố quyền kiểm soát của họ trên xã hội lúc đó. Nhóm đảo chánh cũng cần vô số những người điều hành hệ thống chính trị, các định chế xã hội, kinh tế, cảnh sát và lực lượng quân đội, tuân phục một cách thụ động và thi hành những phần vụ thông thường, đã được thay đổi theo lệnh và chính sách của nhóm đảo chánh.

Nguyên tắc căn bản thứ hai chống đảo chánh là kháng cự lại nhóm đảo chánh bằng phương pháp bất hợp tác và chống đối. Phải từ chối việc hợp tác và hỗ trợ mà nhóm đảo chánh cần có. Đặc biệt là có thể cũng đem áp dụng những phương tiện đấu tranh dùng để đánh chế độ độc tài, chống lại mối đe dọa mới này, nhưng phải áp dụng tức khắc. Nếu tính chính đáng và sự hợp tác không có, cuộc đảo chánh sẽ bị thất bại vì không được ủng hộ chính trị và cơ may xây dựng một xã hội dân chủ được phục hồi.

Soạn thảo Hiến Pháp

Thể chế dân chủ mới cần có một hiến pháp mới, quy định khung mẫu cần thiết cho một chính quyền dân chủ. Hiến pháp ấn định : những mục tiêu của chính quyền, hạn chế những quyền hạn của chính quyền, những phương tiện và thời khóa biểu bầu cử nhờ đó các viên chức của chính quyền và các nhà lập pháp được tuyển chọn, quyền căn bản của nhân dân và mối tương quan giữa chính quyền trung ương và các cấp hạ tầng khác của chính quyền.
Trong khuôn khổ của chính quyền trung ương, để tôn trọng tính cách dân chủ, cần thiết lập việc phân chia quyền hạn rõ rệt giữa các ngành lập pháp, hành pháp và tư pháp trong chính quyền. Cần phải quy định những giới hạn thật triệt để và rõ ràng trong các sinh hoạt của cảnh sát, tình báo và lực lượng quân sự để ngăn chặn bất kỳ sự can thiệp chính trị hợp pháp nào.

Để bảo tồn hệ thống dân chủ và ngăn chặn những khuynh hướng và biện pháp độc tài, hiến pháp nên thiết lập một hệ thống liên bang trong đó chính quyền của vùng, của tiểu bang và của cấp địa phương có những đặc quyền rộng rãi. Trong một vài trường hợp, hệ thống bang tổng Thụy Sĩ có thể áp dụng, trong đó những vùng tương đối nhỏ có những đặc quyền lớn, nhưng vẫn là thành phần của một quốc gia.
Nếu trong lịch sử của quốc gia mới được giải phóng đã có hiến pháp có những đặc điểm này, chúng ta nên khôn ngoan tái lập và thi hành hiến pháp ấy, tu chính nó tùy theo nhu cầu và mong muốn. Nếu một hiến pháp cũ thích hợp không có, chúng ta cần áp dụng một hiến pháp lâm thời. Mặt khác chúng ta cần phải chuẩn bị một bản hiến pháp mới. Chuẩn bị một bản hiến pháp mới đòi hỏi thời gian và trí tuệ. Chúng ta cần sự tham gia của quần chúng trong tiến trình này để sau này có thể chuẩn phê những bản thảo hoặc những tu chính mới. Chúng ta phải rất cẩn thận khi ghi trong hiến pháp những hứa hẹn mà về sau này không thể thực hiện được hoặc những điều khoản đòi hỏi một chính quyền cực kỳ tập quyền, vì cả hai dễ đưa đến một chế độ độc tài mới.
Từ ngữ trong hiến pháp phải dễ hiểu với đại bộ phận quần chúng. Một hiến pháp không nên quá cầu kỳ hoặc mơ hồ đến độ chỉ có luật gia và một thiểu số thành phần ưu việt mới hiểu rõ.

Chính sách quốc phòng dân chủ

Quốc gia vừa được giải phóng cũng có nguy cơ bị ngoại bang đe dọa vì vậy cũng cần phải có khả năng quốc phòng. Quốc gia cũng có thể bị các thế lực ngoại bang âm mưu áp đặt thống trị kinh tế, chính trị và quân sự.
Để bảo toàn thể chế dân chủ nội tại, cần phải suy tính kỹ lưỡng việc áp dụng những nguyên lý căn bản của chống đối chính trị vào lãnh vực quốc phòng.(16) Khi đặt khả năng đối kháng trực tiếp vào tay của khối công dân, các nước mới được giải phóng có thể bãi bỏ nhu cầu lập một hàng ngũ quân đội hùng mạnh để sau này lại đe dọa thể chế dân chủ hoặc đòi hỏi những nguồn kinh tế to lớn, cần thiết hơn cho những mục tiêu khác.
Chúng ta nên nhớ có một vài nhóm sẽ không để ý đến bất kỳ điều khoản nào trong hiến pháp với mục đích tự ý phong mình lên làm kẻ độc tài mới. Vì vậy quần chúng cần phải luôn sẵn sàng để thực thi chống đối chính trị và bất hợp tác chống lại những kẻ muốn trở thành độc tài và bảo vệ các cơ cấu, quyền lợi và tiến trình của thể chế dân chủ.

Tình thần trách nhiệm đáng khen ngợi

Hiệu quả của đấu tranh bất bạo động không những làm suy yếu và đánh đổ những kẻ độc tài nhưng đồng thời cũng cung cấp quyền lực cho người bị đàn áp. Kỹ thuật này giúp cho những người trước đây cảm thấy mình chỉ là con cờ hoặc là nạn nhân, biết sử dụng quyền lực một cách trực tiếp để chiến thắng và giành lấy quyền tự do và lẽ công bằng, bằng những cố gắng của bản thân. Kinh nghiệm đấu tranh này có những hệ quả quan trọng về mặt tâm lý, nó đóng góp vào việc gia tăng sự tự trọng và tự tin của những người trước đây không có quyền hành.
Một hệ quả quan trọng, có lợi ích lâu dài trong việc áp dụng đấu tranh bất bạo động để thiết lập một chính quyền dân chủ là xã hội có nhiều khả năng hơn trong việc đương đầu với các khó khăn còn đang tiếp diễn và các khó khăn trong tương lai. Những khó khăn này gồm tệ nạn lạm dụng và tham nhũng trong chính quyền, bạc đãi các nhóm này nhóm khác, bất công kinh tế, và hạn chế các đặc tính dân chủ của hệ thống chính trị. Quần chúng đã từng thử nghiệm chống đối chính trị chắc chắn khó bị các chế độ độc tài tương lai đả thương.
Sau khi giải phóng, việc đã quen với đấu tranh bất bạo động sẽ cung ứng phương cách để bảo vệ thể chế dân chủ, quyền tự do công dân, quyền của các nhóm thiểu số, và những đặc quyền của vùng, tiểu bang, và chính quyền địa phương và các định chế phi chính phủ. Những phương tiện như vậy cũng cung ứng phương cách cho quần chúng và các nhóm bày tỏ lòng bất bình cực độ của mình một cách ôn hòa trên những vấn đề thật quạn trọng mà đôi khi các nhóm đối lập đã phải dùng đến phương cách khủng bố hoặc chiến tranh du kích.
Những suy tư trong bài tham luận này về chống đối chính trị hoặc tranh đấu bất bạo động nhằm mục đích trợ giúp tất cả những cá nhân và nhóm đang tìm cách tháo gỡ ách đàn áp của chế độ độc tài đè trên nhân dân của mình và thiết lập một nền dân chủ lâu bền, biết tôn trọng quyền tự do của con nguời và tôn trọng hành động của quần chúng trong việc cải thiện xã hội.
Có ba kết luận chính trong những tư duy đã được phác họa ở đây.
• Giải phóng khỏi ách chế độ độc tài là một việc khả thi;
• Cần phải suy nghĩ thật thấu đáo và lập kế hoạch chiến lược để hoàn thành công cuộc giải phóng; và
• Cần có tinh thần cảnh giác, cần cù làm việc và đấu tranh có kỷ luật, đôi khi phải trả giá đắt.
Câu thường hay được trích dẫn “ Tự do không miễn phí” rất đúng. Không có một thế lực bên ngoài nào đến để ban phát tự do cho người dân bị đàn áp, tự do mà người dân hằng mong muốn. Nhân dân phải tự mình học phương cách dành lại tự do. Điều này không phải dễ dàng.

Nếu nhân dân nắm bắt được những yếu tố cần thiết cho việc giải phóng của mình, họ có thể phác họa lộ trình hành động để, với bao nhiêu công sức, đem đến cho họ quyền tự do. Và sau đó, với tinh thần chuyên cần, họ có thể xây dựng một trật tự dân chủ mới và chuẩn bị để bảo vệ nó. Tự do giành được bằng phương thức đấu tranh này có thể lâu bền. Quyền tự do có thể được duy trì bởi một quần chúng có lòng kiên quyết bảo vệ và làm phong phú nó.

Phụ Lục

Các Phương Pháp Hành Động Bất Bạo Động (17)

Những phương pháp phản đối và thuyết phục bất bạo động

Những bản tuyên bố chính thức
1-Những diễn văn công cộng
2-Thơ phản kháng hoặc thơ hỗ trợ
3-Tuyên bố của các tổ chức và định chế
4-Những tuyên bố công cộng có ký tên
5-Tuyên bố lên án hay bày tỏ ý định
6-Kiến nghị nhóm hoặc khối đông
Những phương tiện truyền thông với một cử tọa rộng lớn hơn
7- Khấu hiệu, hí họa và biểu tượng
8- Biểu ngữ, bích chương và phương tiện truyền thông hiển thị
9-Tờ rơi, tập mỏng và sách vở
10- Báo chí và nhật báo
11- Máy thâu băng, đài truyền thanh và đài truyền hình
12- Viết chữ trên không trung, viết chữ trên mặt đất
Đại diện các nhóm
13- Các đại biểu
14- Giải thưởng châm biếm
15- Vận động nhóm
16- Đóng chốt
17- Tuyển cử châm biếm
Hành động biểu trưng công cộng
18- Trưng bày cờ và các màu biểu tượng
18- Gắn huy hiệu biểu tượng
20- Đọc kinh và tôn thờ
21- Chuyển giao những món vật biểu tượng
22- Trần truồng để phản đối
23- Hủy hoại sở hữu của chính mình
24- Thắp đèn (thâu canh) biểu trưng
25- Trưng bày chân dung
26- Quét sơn để đối kháng
27- Những dấu hiệu và tên mới
28- Những âm thanh biểu trưng
29- Những đòi hỏi biểu trưng
30- Những cử chỉ thô kệch
Áp lực trên cá nhân
31- « Ám ảnh » các viên chức
32- Chế nhạo các viên chức
33- Kết thân
34- Đêm canh thức
Bi kịch và âm nhạc
35- Kịch ngắn và trò đùa hài hước
36- Diễn xuất kịch và nhạc
37- Ca hát
Tuần hành
38- Tuần hành
39- Diễu hành
40- Rước kiệu tôn giáo
41- Hành hương
42- Diễu hành xe gắn máy
Tôn vinh người quá cố
43- Để tang chính trị
44- Đám tang giả
45- Đám tang biểu tình tuần hành
46- Vinh danh người quá cố tại nơi chôn cất
Hội họp công cộng
47- Hội họp chống đối hay hỗ trợ
48- Biểu tình chống đối
49- Biểu tình hoặc chống đối ngụy trang
50- Hội thảo
Rút lui và từ chối
51- Bãi công bất ngờ
52- Giữ im lặng
53- Từ chối nhận vinh dự
54- Quay lưng (không thèm đối diện)

Những phương pháp bất hợp tác xã hội

Tẩy chay cá nhân
55- Tẩy chay xã hội (không tiếp cận cá nhân)
56- Tẩy chay xã hội có tính cách chọn lọc
57- Tẩy chay không cho động phòng (tẩy chay tính dục)
58- Dứt phép thông công (tẩy chay tôn giáo)
59- Khai trừ
Bất hợp tác trong các sự cố, phong tục và định chế xã hội
60- Ngưng các hoạt động xã hội và thể thao
61-Tẩy chay các công tác xã hội
62- Sinh viên bãi khoá
63- Bất tuân (kỷ luật) xã hội
64- Rút lui ra khỏi các định chế xã hội
Rút lui khỏi hệ thống xã hội
65- Nằm nhà (không đi làm)
66- Bất hợp tác toàn thể nhân viên
67- Bỏ trốn của công nhân
68- Lập khu bất khả xâm phạm
69- Mất tích tập thể
70- Di cư tập thể để phản kháng (phong trào hijrat của dân Ả-rập)

Những phương pháp bất hợp tác kinh tế :
(1) Tẩy chay kinh tế

Hành động do người tiêu thụ
71- Tẩy chay hàng hóa của người tiêu thụ
72- Không tiêu thụ những hàng hóa tẩy chay
73- Chính sách thắt lưng buộc bụng (khắc khổ)
74- Đình chỉ trả tiền thuê nhà
75- Không cho thuê mướn
76- Tẩy chay của các người tiêu thụ cấp quốc gia
77- Tẩy chay của các người tiêu thụ cấp quốc tế
Hành động do công nhân và nhà sản xuất
78- Tẩy chay của công nhân
79- Tẩy chay của nhà sản xuất
Hành động do người trung gian
80- Tẩy chay của người cung cấp và phân phối
Hành động do chủ nhân và quản lý
81- Tẩy chay của các nhà thương buôn
82- Từ chối cho thuê hoặc bán tài sản
83- Đóng cửa nhà máy không cho công nhân vào
84- Từ chối trợ cấp kỹ nghệ
85- “Tổng đình công” của thương gia
Hành động của các người giữ nguồn cung cấp tài chánh
86- Rút tiền ra khỏi chương mục ngân hàng
87- Từ chối trả lệ phí, hoàn phí và thuế khóa
88- Từ chối trả nợ hoặc tiền lời
90- Từ chối cung cấp lương bổng
91- Từ chối dùng tiền của chính phủ
Hành động của các chính quyền
92- Cấm vận quốc nội
93- Lập sổ đen các thương gia
94- Cấm vận khách bán quốc tế
95- Cấm vận khách mua quốc tế
96- Cấm vận thương mại quốc tế

Những phương pháp bất hợp tác kinh tế :
(2) Đình Công

Đình công biểu trưng
97- Đình công phản đối
98- Bãi công đột xuất (đình công chớp nhoáng)
Đình công nông nghiệp
99- Đình công của nông dân
100- Đình công của tá nông
Đình công do các nhóm đặc biệt
101- Từ chối không dùng nhân công trưng dụng
102- Đình công của tù nhân
103- Đình công của ngành thủ công
104- Đình công của giới chuyên gia
Đình công kỹ nghệ bình thường
105- Đình công của cơ xưởng
106- Đình công của kỹ nghệ
107- Đình công biểu lộ sự ủng hộ
Đình công giới hạn
108- Đình công riêng lẻ
109- Đình công trái độn
110- Đình công bằng cách làm chậm
111- Đình công làm việc rặp theo chỉ thị
112- Báo cáo ốm nằm nhà
114- Đình công giới hạn
115- Đình công chọn lọc
Đình công đa kỹ nghệ
116- Đình công lan rộng
117- Tổng đình công
Đình công phối hợp và ngưng sinh hoạt kinh tế
118- Hartal (Đóng cửa tiệm và nhà kho - phương pháp của Ghandi)
119- Ngưng sinh hoạt kinh tế

Những phương pháp chống đối chính trị

Từ chối uy quyền
120- Ngưng hoặc từ chối tùng phục
121- Từ chối hỗ trợ công khai
122- Bài viết và diễn văn kêu gọi đối kháng
Bất hợp tác của công dân với chính quyền
123- Tẩy chay các cơ cấu lập pháp
124- Tẩy chay bầu cử
125- Tẩy chay công việc và chức vụ của chính quyền
126- Tẩy chay các nha, các cơ quan và những cơ cấu khác của CQ
127- Rút lui khỏi các định chế giáo dục của chính quyền
128- Tẩy chay các tổ chức ủng hộ chính quyền
129- Từ chối tiếp tay cho các nhân viên công an
130- Tháo gỡ bảng hiệu và bảng chỉ dẫn của cửa quán mình
131- Từ chối không chấp nhận viên chức được đề cử
132- Từ chối giải tán các định chế đã có sẵn
Cách hành xử khác của công dân trước lệnh tuân phục
133- Tuân hành một các miễn cưỡng và chậm chạp
134- Không tuân lệnh khi thiếu vắng người giám sát trực tiếp
135- Bất tuân của quần chúng
136- Bất tuân giả vờ
137- Từ chối giải tán một cuộc tụ tập hoặc một cuộc biểu tình
138- Ngồi lì
139- Bất hợp tác trong việc cưỡng bách tòng quân và đầy ải
140- Nấp trốn, đào thoát và căn cước giả
141- Bất tuân dân sự trước những đạo luật « không chính đáng »
Hành động do nhân viên của chính quyền
142- Các trợ tá của chính quyền từ chối sự hỗ trợ một cách chọn lọc
143- Ngăn chặn đường dây truyền lệnh và thông tin
144- Chặn nghẽn và cản trở
145- Bất hợp tác hành chánh toàn diện
146- Bất hợp tác tư pháp
147- Nhân viên thừa hành lãng phí cố ý và bất hợp tác chọn lọc
148- Nổi loạn
Hành động trên bình diện quốc nội của cấp chính quyền
149- Tránh né bán hợp pháp và làm trì trệ công việc
150- Bất hợp tác do các đơn vị ủy nhiệm của chính quyền
Hành động trên bình diện quốc tế của cấp chính quyền
151- Thay đổi trong cơ cấu ngoại giao và phái đoàn
152- Dời và hủy bỏ những diễn xuất ngoại giao
153- Đình chỉ công nhận ngoại giao
154- Cắt đứt quan hệ ngoại giao
155- Rút lui ra khỏi các tổ chức quốc tế
156- Từ chối tư cách thành viên trong các cơ quan quốc tế
157- Tống xuất ra khỏi các tổ chức quốc tế

Những phương pháp can thiệp bất bạo động

Can thiệp tâm lý
158- Tự hành xác dưới phong ba
159. Tuyệt thực
(a) Tuyệt thực để gây áp lực tinh thần
(b) Tranh đấu bằng tuyệt thực
(c) Tuyệt thực đối kháng bất bạo động (satyagrahic fast)
160- Xét xử trái ngược lại với phán quyết của tòa án
161- Quấy rối bất bạo động
Can thiệp thể chất
162- Biểu tình ngồi lì
163- Biểu tình đứng lì
164- Lái xe đậu cản đường
165- Lội nước phản đối
166- Đi vòng vòng phản đối
167- Biểu tình bằng cách tụ tập đọc kinh
168- Đột kích bất bạo động
169- Không kích bất bạo động
170- Xâm nhập bất bạo động
171- Thình lình can thiệp bất bạo động
172- Ngăn chận bất bạo động
173- Chiếm ngự bất bao động
Can thiệp xã hội
174- Thiết lập những khuôn mẫu xã hội mới
175- Gây quá tải cho các phương tiện công cộng
176- An bính bất động
177- Chiếm diễn đàn, nói không ngừng nghỉ
178- Dựng lều đóng kịch di động
179- Lập các định chế xã hội song song
180- Lập hệ thống liên lạc song song
Can thiệp kinh tế
181- Đình công đảo ngược
182- Đình công chiếm giữ công xưởng
183- Chiếm giữ đất đai bất bạo động
184- Bất chấp những nút ngăn chặn
185- Giả mạo chứng từ với lý do chính trị
186- Mua trước đề ngăn ngừa
187- Chiếm đoạt tài sản (của một công ty)
188- Bán phá giá hàng hóa
189- Lui tới cửa hàng có chọn lọc
190- Thị trường xen lẫn (song song với thị trường của chính phủ)
191- Hệ thống chuyển vận song song
192- Các định chế kinh tế song song
Can thiệp chính trị
193- Gây quá tải cho các cơ quan hành chánh
194- Tiết lộ danh tánh các nhân viên điệp báo
195- Tìm cách để bị đưa vào tù
196- Bất tuân dân sự các luật “trung lập”
197- Tiếp tục làm việc mà không cộng tác
198- Hai thể chế và chính quyền song song

(14) Xem Aristotle, The politics, Quyển V, Chương 12 trang 233.
(15) Để tìm hiểu thêm về đối kháng chống đảo chánh, xem Gene Sharp, The Anti-Coup (Boston, MA :The Albert Einstein Institution, 2003).
(16) Xem Gene Sharp, Civilian-Based Defense : A Post-Military Weapons System (Princeton, New Jersey: Princeton University Press, 1990).
(17) Danh sách này, với các định nghĩa và dẫn chứng lịch sử, được lấy từ sách của Gene Sharp The Politics ò Nonviolent Action, Part Two, The Methods of Nonviolent Action (Boston, MA: Porter Sargent, 1973).

Gene Sharp
Nguyễn Gia Thưởng
chuyển ngữ

Thêm bình luận

Để gởi lời bình đi các bạn ghép hình vào đúng khuôn ở dưới, rồi bấm "GỞI" thì lời bình sẽ đến tay admin. Mời các bạn thoải mái viết còm.



Các bạn kết hợp hình cho ăn khớp vơi hình hiển thị

Tìm bài và tác giả

Thông báo chấm dứt cộng tác với ông Nguyễn Gia Kiểng

logo_taphop_2016"...Tiếp theo “Tuyên bố bất tín nhiệm Thường trực THDCĐN nhiệm kỳ 2014 -2016”ngày 01/12/2016, chúng tôi chấm dứt mọi sự cộng tác với ông Nguyễn Gia Kiểng (cựu Thường trực Ban lãnh đạo THDCĐN) kể từ ngày hôm nay..."

Đọc tiếp


 

Hồi ký trùm gián điệp Đông Đức Markus Wolf