Chế độ độc tài Venezuela tồn tại được bao lâu? (The Economist)

Chọn cỡ chữ

nicolas_maduro“…Nhưng việc đàn áp đã có hiệu quả: mọi người dường như quá sợ hãi và bận tâm với miếng ăn sinh tồn để duy trì các cuộc biểu tình quần chúng. Giải pháp thương lượng vẫn là lựa chọn hợp lý nhất…

 

 

nicolas_maduro

Làm thế nào để cướp một đất nước

HUGO CHÁVEZ thọ ơn Raúl Baduel rất nhiều. Năm 2002, Chavez bị buộc phải từ chức Tổng thống Venezuela tiếp theo sau một cuộc thảm sát biểu tình phản đối ở Caracas, Tướng Baduel, một đồng minh chính trị cũ, đã phục hồivị trí củaChavez sau khi một nhóm quân phiệt đối lập đã đình chỉ hiến pháp một cách bất hợp pháp. Đẻ trả ơn, Chávez đã phong Tướng Baduel làm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng. Nhưng khi về hưu, vị tướng đã dám phản đối việc Chavez tìm cách xóa bỏ những hạn chế về nhiệm kỳ ứng cử. Ông ta bị buộc tội đánh cắp 10 triệu đô la và bị tù. Hai ngày trước khi bị tuyên án, tướng Baduel bị buộc tội phản bội vào tháng này.

Cách đối xử với ông cho thấy chính phủ của Nicolás Maduro, người kế nhiệm được Chávez lựa chọn, đã bị dồn vào đường cùng. Theo viện thăm dò Datanálisis, ông Maduro chỉ còn 18% dân ủng hộ. Nền kinh tế đang tuột dốc không phanh vì quản lý kém và giá dầu thấp. Để hoàn trả nợ nước ngoài, chính phủ đã cắt giảm nhập khẩu xuống 1/3 mức của họ vào năm 2012.

Người dân Venezuela đang phải chịu sự thiếu thốn chưa từng thấy trước đây trong một đất nước giàu có nhất Nam Mỹ. Theo một nghiên cứu của ba trường đại học, hiện nay 82% hộ gia đình đang sống trong nghèo đói. Để so sánh với con số 48% vào năm 1998, khi Chávez lên nắm quyền. Sự gia tăng nghèo đói tiếp nối theo sau sự sụp đổ giá dầu to lớn chưa từng thấy của Venezuela. Theo số liệu của Tổ chức Khủng hoảng Quốc tế (International Crisis Group), trong số 1 tỷ Mỹ Kim chế độ nhận được doanh thu từ dầu mỏ, có lẽ một phần tư đã bị ăn cắp. Tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh đang tăng, và người dân Venezuelađang chết một cách vô lý vì thiếu thuốc. Những người có phương tiện đã bỏ đi; có lẽ 2 triệu người Venezuela hiện sống ở nước ngoài.

Để tiếp tục nắm quyền, chế độ nhà nước xã hội chủ nghĩa của ông Maduro đang dập tắt chế độ dân chủ. Phe đối lập chiếm đa số trong cuộc bầu cử vào năm 2015. Nhưng kể từ đó, chính phủ đã dùng Tòa án Tối cao của mình để vô hiệu hóa Quốc Hội. Giới chứ ckiểm soát bầu cử cũng bị khống chế tương tự đã cản trở động thái của phe đối lập muốn mở cuộc trưng cầu dân ý mới. Chính quyền cũng không tổ chức bầu cử các thị trưởng và các thống đốc khu vực, lý ra phải được thực hiện năm ngoái. Chính quyền hiện đang yêu cầu các đảng đối lập đăng ký lại, một quy trình trong đó các quy tắc không thể thực hiện đến mức dường như đã được bày vẽ để gạt bỏ nhiều người trong số những người đối lập.

Các cuộc đàm phán giữa phe đối lập và chính quyền, do Vatican và Liên minh Nam Mỹ làm trung gian, thất bại vào tháng Giêng vì ông Maduro không quan tâm đến việc phóng thích các tù nhân chính trị hoặc khôi phục lại quy định hiến pháp. Thay vào đó, ông đàn áp mạnh tay hơn. Phó chủ tịch mới cứng rắn của ông, Tareck El Aissami, đứng đầu một "tư lệnh chống đảo chánh quốc gia". Điều này đã khiến cho Tướng Baduel vẫn bị giam và cho phép giam giữ một số sĩ quan quân đội khác cùng với các thành viên của tổ chức Ý Chí Nhân Dân (Popular Will), một đảng đối lập, mà người lãnh đạo của họ, ông Leopoldo López, đã từng là tù nhân từ năm 2014. Đây là một trong những chiêu trò của chế độ để hô hoán nó phải đối mặt với những âm mưu đảo chính. Một việc quái đản khác là việc tôn sùng ông Chávez như một vị thánh, người đã chết vì bệnh ung thư cách đây bốn năm tính vào tuần này.

Có thể làm gì để ngăn chặn sự suy sụp của Venezuela, tổ chức một cuộc giải cứu nhân đạo và phục hồi chế độ dân chủ? Những người cấp tiến trong phe đối lập tin tưởng vào một cuộc nổi dậy của quần chúng. Nhưng việc đàn áp đã có hiệu quả: mọi người dường như quá sợ hãi và bận tâm với miếng ănsinh tồnđể duy trì các cuộc biểu tình quần chúng. Giải pháp thương lượng vẫn là lựa chọn hợp lý nhất. Nhưng phải gây áp lực từ bên trong lẫn bên ngoài.

Hoa Kỳ đã xiết chặt và gia tăng chế tài. Donald Trump gặp Lilian Tintori, vợ của ông López, tại Nhà Trắng hồi tháng trước, và kêu gọi trả tự do cho ông. Bộ Tài Chánh Hoa Kỳ đã đưa ông El Aissami vào danh sách đen, cáo buộc ông về buôn lậu ma túy (mà ông bác bỏ). Tuy nhiên, các biện pháp trừng phạt có hiệu lực không đáng kể và không chắc khiến cho các quan chức từ bỏ quyền lực. Một số đảng viên Cộng hòa muốn Hoa Kỳ ngừng mua dầu của Venezuela; điều này có thể gây rối loạn nhưng có thể tạo cái cớ để đàn áp.

Lựa chọn tốt nhất là Hoa Kỳ phối hợp với các nước Mỹ Latinh khác để thúc ép chế độ chấp nhận các cuộc đàm phán. Năm ngoái, Luis Almagro, Tổng thư ký của Tổ chức Các Quốc gia Hoa Kỳ, viện dẫn điều khoảng dân chủ để đình chỉ tư cách thành viên của Venezuela. Ông ta không nhận được sự hậu thuẫn đầy đủ. Nay ông ta có thể thử lại. Sự thay đổi chính trị ở Nam Mỹ, kết hợp với việc Venezuela công khai chế độ độc tài, đã khiến Maduro bị cô lập hơn trước đây.

Áp lực ngoại giao một mình sẽ không đủ để thay đổi ông ta. Nhưng nó sẽ giúp ích. Điều cần thiết là phải có một phe đối lập hiệu quả hơn: Đã đến lúc các nhóm đấu đá lẫn nhau cần thống nhất trong một đảng duy nhất với một nhà lãnh đạo. Các lựa chọn thay thế khác rất khó khăn: củng cố của một nền độc tài Châu Mỹ Latinh, hoặc khả năng đổ máu trên quy mô lớn. Các chính phủ trong vùng nên làm hết sức mình để tránh cả hai.

The Economist
Trọng Khiêm
dịch
Nguồn: economist.com/news/americas

Thêm bình luận

Để gởi lời bình đi các bạn ghép hình vào đúng khuôn ở dưới, rồi bấm "GỞI" thì lời bình sẽ đến tay admin. Mời các bạn thoải mái viết còm.



Các bạn kết hợp hình cho ăn khớp vơi hình hiển thị

Bạn đọc hiện có

Đang có 251 khách và thành viên đang online

Thống kê bạn đọc

Hôm nayHôm nay2129
Hôm quaHôm qua5141
US
UNITED STATES
US

Luật rừng trong rừng luật

Tìm bài và tác giả

Đón Nhận Ủng Hộ

Cảm ơn các bạn đã tín nhiệm. Chúng tôi cần sự giúp đỡ của các bạn dù khiềm tốn để tiếp tục phục vụ các bạn hữu hiệu hơn.

Số tiền:

Hồi ký trùm gián điệp Đông Đức Markus Wolf