Bàn về con đường công (Đỗ Ngà)

Lượt xem: 421

“…Chỉ riêng khâu rà soát hồ sơ tại PVN thôi thì 12 ngày chưa chắc gì đủ thời gian nói chi kết luận điều tra? Điều này chứng tỏ quy trình tố tụng đã bị Nguyễn Phú Trọng xé bỏ…”

cong_ly01

Công Lý là gì? Là sự hợp đạo đức, hợp lẽ công bằng, hợp với tự nhiên, và hợp luật pháp. Nhìn thế thì ta thấy gì trong việc thực thi công lý? Thực ra để có công lý không dễ, nó phải phải hợp đạo đức, hợp lẽ công bằng, hợp với tự nhiên và hợp pháp, điều này tựa như công lý là kẻ làm dâu trăm họ vậy. Rất khó thỏa mãn hết mọi yếu tố.

Thực tế tại các nước văn minh tiến bộ, chỉ cần hợp với luật pháp là có công lý, vì sao? Vì vấn đề cốt lõi ở đây là luật pháp được biên soạn như thế nào? Nếu luật pháp được biên soạn dựa trên đạo đức, cân nhắc mức hình phạt hay hình thức chế tài sao cho thỏa đáng, và quan trọng nữa là những quy định của luật pháp cũng phải hợp lẽ tự nhiên. Chính khi luật được biên soạn từ những tiêu chí đó, người ta gọi đó là pháp luật chuẩn mực.

Như vậy chúng ta thấy tầm quan trọng của các nhà lập pháp lớn như thế nào? Những bất cập, những bất công, những điều sai trái của luật pháp, những luật đang lỗi thời vì nó cản trở sự phát triển xã hội, những điều đang diễn ra mà luật chưa quy định vv..., đều phải được đưa vào nghị viện để làm luật. Quá trình làm luật cũng rất khó khăn vì nó thỏa mãn quyền lợi giới này nhưng động chạm giới khác. Chính vì lẽ đó luật được sửa đổi, chỉnh trang rất kỹ để đi đến phê chuẩn, lúc đó nó được xem là pháp luật chuẩn mực.

Luật pháp nó mang nguyện vọng của con người, quan trọng là nó thể hiện ý chí của giới nào? Trong một quốc gia thì sức mạnh quốc gia dựa trên nguyện vọng toàn dân. ĐCS chỉ có 4,5 triệu người và là giới ăn bám nhân dân, nếu làm luật theo ý chí của đảng này đất nước sẽ lụn bại đấy là điều chắc chắn. Thật trớ trêu, Việt Nam đang ở vào thảm cảnh này. Nhìn quốc hội của tư bản ta thấy có 2 viện hẳn hoi, thượng viện đại diện cho chính quyền địa phương và hạ viện đại diện cho dân thực sự, số lượng dân biểu trong hạ viện luôn đông hơn thượng nghị sĩ ở thượng viện. Điều đó cho thấy ý chí người dân được tích vào trong luật phải mạnh hơn ý chí chính quyền. Đó mới chính là nhà nước của dân. Còn Quốc hội CS chiếm gần 100% là đảng viên ĐCS, nên luật chỉ thể hiện ý chí của ĐCS.

Phần làm luật thì có lập pháp, phần thi hành luật thì có tư pháp và hành pháp thi hành. Ban hành lệnh khởi tố và xét xử là tư pháp, điều tra bổ sung hồ sơ để xét xử và thi hành bản án sau khi tuyên là nhiệm vụ của hành pháp.

Điều tuyệt vời nhất của nền chính trị tạm quyền phân lập là ở chỗ tách 3 quyền này độc lập nhau, mỗi nhánh làm một chức năng cho tròn vai rồi sau đó khớp lại với nhau thành một quy trình tố tụng hoàn chỉnh, chỉ có như vậy công lý mới được đảm bảo. Điều này ví như BMW đưa ra bản thiết kế hoàn chỉnh, bản này giao cho nhà máy cơ khí hoàn thành hành phần cơ khí đúng bản thiết kế và đạt tiêu chuẩn, nhà máy chế tạo thiết bị điện ô tô hoàn thành phần điện cũng phải đúng thiết kế và đạt tiêu chuẩn, nhà máy trang trí nội thất ô tô thì hoàn thành phần nội thất đúng thiết kế và đạt tiêu chuẩn. Khi tất cả đầy đủ và lắp lại thì thành một chiếc ô tô hoàn chỉnh. Như vậy, lập pháp viết ra luật chuẩn mực là bản thiết kế, tư pháp và hành pháp là thi hành công việc độc lập dựa trên bản thiết kế đưa ra. Kết quả là công lý được thực thi.

Quy trình tố tụng cực kỳ quan trọng, nó quyết định công lý có được đảm bảo hay không. Khi bị can bị bắt, thực tế tội của bị can có thật hay không thì chưa chắc chắn, nhưng thực tế là họ chỉ một cá nhân lẻ loi trước một chính quyền đông hơn, mạnh hơn áp đảo họ. Cho nên tại các nước tự do, luật trao cho họ quyền im lặng và quyền có luật sư ngay từ đầu để luật sư có thể giám sát quá trình điều tra tránh sự bức cung nhục hình. Còn ở Việt Nam, đã qua 72 năm chưa có được quyền này, vì vậy những kết quả điều tra là những sự ép buộc hay múa may của công an điều tra để ra một hồ sơ là điều khó tránh khỏi. Thực ra với quy trình tố tụng như vậy, thì tìm một bản án có công lý ở đất nước này quả là khó.

Hiện nay Nguyễn Phú Trọng bắt Đinh La Thăng nhưng chỉ điều tra vỏn vẹn có 12 ngày là hoàn thành hồ sơ. Chỉ riêng khâu rà soát hồ sơ tại PVN thôi thì 12 ngày chưa chắc gì đủ thời gian nói chi kết luận điều tra? Điều này chứng tỏ quy trình tố tụng đã bị Nguyễn Phú Trọng xé bỏ. Dù kết luận có đúng tội thì với quy trình tố tụng như vậy nó đã phơi lên cho thiên hạ thấy rằng đó là trò thanh trừng rõ ràng chứ không vì công lý. Bởi vì muốn có công lý phải đi kèm với quy trình tố tụng bài bản minh bạch.

Đỗ Ngà

Nguồn: facebook.com/permalink.php?story_fbid=1284711944962837