Việc cụ Trịnh Văn vừa qua đời, nay cần phải nói cho một số thông tin nhiễu trên mạng (Quốc Phong)

Lượt xem: 337

“…nỗi buồn nhân đôi khi cụ bà Hoàng Thị Minh Hồ đã qua đời, dù đã ở ngôi nhà 34 Hoàng Diệu hơn chục năm nay, song sổ đỏ thì vẫn cứ chờ đợi, chờ vắt sang cả thế kỷ 21 mà vẫn chưa biết nó tắc ở chỗ nào…”

hoangthiminhho01
cụ bà Hoàng Thị Minh Hồ

Sau khi báo Thanh niên đăng bài "Nỗi buồn nhân đôi của gia đình ông Trịnh Văn Bô" mới đây của tôi, bên cạnh sự chia sẻ và cảm thương cụ bà Hoàng Thị Minh Hồ vừa qua đời, cũng có ý nói trái chiều cho rằng điều tôi viết không có cơ sở. Nay buộc tôi phải nói kỹ hơn để bạn đọc hiểu cho đúng vì nếu không nói, e rằng lại nghĩ tôi không biết.

Những người làm báo chúng tôi luôn phải thận trọng và hiểu rằng nếu mình có biết đến mười thì cũng chỉ nên viết vài ba phần là cùng, phòng khi thật cần mới viết thêm hoặc báo cáo cơ quan có trách nhiệm khi họ hỏi đến.

Chúng tôi từng viết về cụ Trịnh Văn Bô ngay từ năm 1990 nhân kỉ niệm 45 năm nước nhà Độc lập. Vì thế, có thể khẳng định, những điều tôi được nghe từ cụ bà Hoàng Thị Minh Hồ nói là khi cụ vô cùng sắc sảo và tinh tường bởi năm đó, cụ mới có 76 tuổi.

Năm 1998, báo Thanh niên chúng tôi có nhà báo Nguyễn Thế Thịnh viết tiếp đề tài nói trên (do lúc này quyết định "Tặng" nhà của Thủ tướng Chính phủ cho gia đình người có công lao đặc biệt đó, dù đã được kí năm 1994 vẫn chưa triển khai.

Bộ Quốc phòng đã phản ứng với chúng tôi nhưng rồi hoá ra, tài liệu về chuyện nhà cửa mà cụ bà Hoàng Minh Hồ họ không đầy đủ như chúng tôi có. Vậy là chúng tôi thoát hiểm mà không bị họ kiện tiếp như văn bản họ gửi thượng cấp lúc đầu.

+ Có thật là có chuyện Quân đội mà trực tiếp là tướng Hoàng Văn Thái mượn biệt thự 30 Hoàng Diệu của hai cụ không?

Rồi thì có hay không chuyện Quân đội đã từng trả tiền thuê nhà mà nhà trả tiền đó là nhà nào?

Trong nhiều vấn đề về chuyện nhà 34 Hoàng Diệu Hà Nội mà Quân đội mượn của gia đình hai cụ Trịnh Văn Bô, sự thể thế nào, tôi được cụ bà Hoàng Thị Minh Hồ kể lại cho nghe như sau :

Thờ kỳ ở chiến khu, các cụ Trịnh Văn Bô, Hoàng Thị Minh Hồ đã có quen biết tướng Hoàng Văn Thái.

Khi tiếp quản Thủ đô tháng 10/1954, cụ Bô về thành trước cụ bà và về 34 Hoàng Diệu để sống. Lý do thì cụ bà nói với tôi là do cũng thấy tình hình buôn bán chắc sẽ khó khăn. Hơn nữa, sau 9 năm sống ở núi rừng Việt Bắc, các cụ bắt đầu quen sống môi trường yên tĩnh, thích cảnh nhà có vườn tược để trồng rau, nuôi gia cầm. (chả vậy mà 1 tháng sau đó cụ bà Minh Hồ về, đã mang cả trăm con gà về nuôi tại 34 Hoàng Diệu).

Tại Tổng hành dinh Bộ Quốc phòng, tướng Hoàng Văn Thái lúc này quay lại một lần nữa thay tướng Văn Tiến Dũng làm Tổng tham mưu trưởng Quân đội.
Tướng Thái đến gặp cụ Bô đề nghị cho Quân đội mà cụ thể là ông mượn nhà 34 nói trên để ông ở, tiện cho công việc. Khu này lúc đó đã có đại tướng Võ Nguyên Giáp, tướng Văn Tiến Dũng ở. Nếu về ở cùng cụm nhà này kể cũng rất tiện cho công tác bảo vệ khi mà đất nước vẫn còn chia cắt, an ninh chưa thật đảm bảo.

Tinh thần mà tướng Thái nêu là "mượn nhà trong 2 năm, khi nào Thống nhất Bắc Nam thì Quân đội sẽ trả anh chị".
Ban đầu ông Bô không đồng ý vì nếu cho mượn thì gia đình về sẽ ở đâu (cụ bà và các con sau 1 tháng mới về Thủ đô). Nếu về ở 24 Nguyễn Gia Thiều thì làm gì có tiền mà sống với 7 người con mà bản thân lại không đi làm? Phải đến lần đề nghị thứ 3 các cụ mới đồng ý cho Quân đội mượn vì cũng nghĩ, 2 năm thì cũng chẳng bao xa.

Một lý do cụ Bô bàn với vợ để đi đến nhận lời cho mượn là bởi lúc đó, Quân đội họ đặt ở đây 2 bốt gác ở 2 đầu một đoạn phố rất nhỏ độ trăm mét: bốt ở quãng nhà gần nhà 34 và bốt ở cạnh nhà tướng Văn Tiến Dũng chỗ cạnh tượng đài Bắc Sơn. Việc đi lại ngày đó với khách đến nhà thăm nom rất bất tiện, nhiều khi mất cả bạn bè.

Được lời giới thiệu của cụ Trần Duy Hưng, Chủ tịch Uỷ ban Hành chính Hà Nội, họ đến biệt thự số 23 Phố Quán Thánh thuê nhà của bác sĩ Nguyễn Đình Hào vì nhà trống. Họ đi di cư vào Nam.(Do cũng có ý 2 năm, chờ thống nhất thì bác sĩ cũng sẽ quay về Hà Nội nên không cho thuê). Vì được người giới thiệu nên được người nhà bác sĩ Hào chấp nhận đến thuê. Mỗi tháng, cụ Bô trả cho bác sĩ Hào 100 đồng (bằng hơn nửa lạng vàng).

Số tiền này được ông bà rút từ tấm sổ của mình được Sở Bằng khoán điền thổ họ cho thuê giúp gia chủ khi thấy ngôi nhà để trống. Rồi sở này chia tỷ lệ được hưởng phần trăm môi giới và quản lý và trừ đi tiền sửa nhà, cứ 2 năm một lần. Đây là điều rất bất ngờ của chế độ cũ. Nó hoàn toàn không như chúng ta sau giải phóng, thấy nhà trống lâu là chia cho cán bộ cách mạng tắp lự. Cách làm này quả là nghiêm túc và rất lạ với lớp người như tôi. Điều này ở chế độ thực dân Pháp họ thực hiện rất dân chủ, không hề trả thù người đi vắng (dù đoán biết là ra vùng chiến khu) mà không hề có chuyện lấy cớ này tịch thu nhà hoặc bắt chẹt của người đi lâu ngày khỏi thành phố.

Vì số tiền được nhận này cũng khá nên cụ ông mới tính lấy từ khoản này bù sang. Mới chưa được năm, ai dè tính ra thấy nó ngốn nhiều quá khiến cụ bà lo, không biết hết rồi sẽ sống thế nào.

Các cụ lên gặp Tổng Bí thư Trường Chinh, Thủ tướng Phạm Văn Đồng và Trưởng ban Tổ chức Trung ương Lê Đức Thọ phàn nàn chuyện Quân đội mượn nhà mà không phải là thuê của cụ, nay phải tự đi thuê nơi khác thì thấy tốn nhiều tiền vô lý, chịu không thấu mà con cái thì đông.

Các vị lãnh đạo đã hội ý rồi có ý kiến với Bộ Quốc phòng hàng tháng Quân đội sẽ trả thay tiền thuê nhà 23 Quan Thánh cho gia đình cụ Bô.

Năm 1966, nhà 47 Quán Thánh bị trúng đạn tên lửa của máy bay Mỹ oanh tạc, cụ bà biết là gần nhà máy điện Yên Phụ sẽ không an toàn nên đã quyết định không cho thuê nhà 24 Nguyễn Gia Thiều nữa để về ở cho xa mục tiêu đánh phá.

Đây là ngôi nhà cụ cho thuê duy nhất để sinh sống vì không có lương. Các cụ có 1,4 tấn bạc nén còn lại sau khi chôn xuống giếng rồi đi kháng chiến thì đã đem đầu tư Công Tư Hợp doanh vào nhà máy gạch Nam Thắng và bị thua lỗ hết đến mức trắng tay chỉ vì cái mô hình chẳng giống ai của Chủ nghĩa xã hội giáo điều vận dụng máy móc của các nước bạn.

Cụ Bô cũng là trường hợp không bị thu nhà cải tạo tư sản khi miền Bắc tiến hành vì có công đóng góp đặc biệt to lớn cho đất nước. Vả lại, vào lúc này gia đình cũng đã hiến ngôi nhà 48 Hàng Ngang để làm di tích lịch sử, nơi Bác Hồ soạn thảo Tuyên ngôn Độc lập đọc tại Quốc khánh mùng 2/9/1945. Ngôi nhà này nếu còn sở hữu, giá bây giờ cũng khoảng 4-5 trăm tỷ vì nó rộng cả ngàn mét đất nơi phố cổ , lại thông suốt hai mặt phố (sang tận phố Hàng Cân).

Cụ được Quân đôi trả tiền thuê nhà thay từ 1955 cho đến 1966, tức là 11 năm chứ đâu ít ỏi gì. Như vậy cũng gián tiếp cho mọi người thấy chuyện Quân đội mượn nhà là có gì không đúng. Nếu thuộc diện thu hồi cải tạo tư bản tư doanh thì sao phải trả đến 11 năm và có thể lâu hơn nếu các cụ không tự đi vì sợ máy bay Mỹ đánh phá khu Ba Đình.

+ Chuyện "cuốn sổ trợ cấp đặc biệt" hay là chuyện "nhà nước đã thanh toán tiền mua biệt thự 34 Hoàng Diệu"?

Có thông tin trên mạng khẳng định ngôi nhà 34 Hoàng Diệu đã được nhà nước thanh toán mua lại của gia đình cụ Bô. Người ta còn khẳng định chắc như đanh đóng cột câu chuyện trên. Điều này khiến cụ bà ngày đó rất bất bình vì đã có sự hiểu lầm về chủ trương của Đảng Chính phủ về chế độ đãi ngộ đặc biệt với người có công lớn với đất nước. Thà họ mời lên để chỉ ra chứng cứ thì ra một nhẽ và sẽ được cụ chứng minh. Nhưng đây chỉ là do cụ được người khác nói thầm cho biết. Tuyệt nhiên không ai dẫn ra chúng cứ để từ chối trả nhà khi cho rằng nhà nước đã trả tiền mua nhà 34 Hoàng Diệu rồi.

Thực ra, đây là sự nhầm lẫn rất tai hại từ cuốn sổ trợ cấp đặc biệt được xem như là để thay sổ hưu của cụ Hoàng Thị Minh Hồ. Nó không phải là tiền nhà nước mua nhà 34 Hoàng Diệu hay 48 Hàng Ngang.

Lúc Bác Hồ còn sống, Người cũng biết cụ Bô lúc này đã khánh kiệt về tài sản do đầu tư làm gạch nung cùng nhà nước (chiến tranh thì có mấy ai xây dựng nhà cửa?).

Song áy náy là vậy nhưng cũng không biết tính sao, không lẽ tính lương hưu cho cụ bà vì trên danh nghĩa, cụ chưa bao giờ là người nhà nước mà chỉ hoạt động phong trào, đi làm công tác xã hội, vận động theo kiểu mặt trận ...

Phải đến năm 1978, sau khi đất nước thống nhất vài năm, Chủ tịch nước Trường Chinh đã bàn với Thủ tướng Phạm Văn Đồng và giao cho bộ Tài chính làm "cuốn sổ trợ cấp đặc biệt" đối với người có công đặc biệt với đất nước. Mỗi tháng cụ bà Bô lên Văn phòng Chính phủ rút ra 500 đồng để chi tiêu trong gia đình và tiết kiệm đôi chút đem đi trả dần nợ nần khi các cụ đầu tư làm gạch thua lỗ. Tháng nào cần nhiều thì phải làm đơn xem xét. Tiếc rằng ngày đó cụ đã nói nhưng nay cũng đã quên con số cụ thể. Tiếc rằng cuốn sổ này đến năm 1985 thì nhà nước đổi tiền 10 ăn 1 cho nên xem như không còn gì, gần như cuốn sổ mất giá trị và nhanh chóng hết nhẵn sau 1-2 năm.

27 năm qua, tôi là người kiên trì theo dõi vụ này nên đã gặp cụ bà vài chục lần trong sự ngưỡng mộ người nữ doanh nhân tài ba, nhớ kinh khủng đến từng con số, chi tiết xen lẫn xót xa. Ban biên tập chúng tôi cũng từng bị phiền toái khi báo chúng tôi đăng bài. May là hồ sơ tài liệu ngày đó đầy đặn nên không ai vặn vẹo gì được với 11 chữ ký của các uỷ viên Bộ chính trị là tứ trụ qua các thời kỳ đề nghị và ủng hộ trả nhà cho 2 cụ. Cố vấn Phạm Văn Đồng mời cụ bà lại chơi tại Phủ Chủ tịch đã phải thốt một câu chua xót, "cứ mỗi lần gặp chị là tôi cảm thấy day dứt, có lỗi vì chuyện nhà 34 Hoàng Diệu chưa trả được cho gia đình...".

Nỗi buồn nơi cụ đã kéo dài 40 năm chứ đâu ít gì. Cụ ông ra đi cũng có nỗi buồn tương tự nhưng khi đó, còn có vẻ việc sắp xong. Cụ không nói ra nhưng thấy nói cũng buồn về lói ứng xử này của Đảng và Nhà nước.

Ngay đến như cụ Đỗ Đình Thiện, nhà đại tư sản, nhà trí thức yêu nước và cũng là đảng viên cộng sản Pháp từ năm 1927 khi ông học Kỹ sư Canh nông ở Pháp. Cụ chính là người làm thư ký cho Chủ tịch Hồ Chí Minh sang Pháp năm 1946.
Cụ cũng bị Pháp bắt tù trên đất Pháp năm 1931 vì hoạt động in tài liệu để chuyển về Việt Nam vận động Nhân dân đánh Pháp. Cụ bà cũng bị tù Hoả Lò vì là người hoạt động bí mật nội thành. Năm 1943, quỹ Đảng chỉ có 24 đồng Đông Dương, vậy mà cụ bà Đỗ Đình Thiện rút két đưa luôn 3 vạn đồng cho tổ chức thì kinh hoàng thật.

Năm 1945, tại Tuần lễ Vàng, gia đình cụ Thiện cũng ủng hộ 100 lượng vàng và 100 ngàn đồng Đông Dương. Chưa kể sau đó ủng hộ 1 triệu nữa trong cuộc đấu giá để gây quỹ bằng cách mua bức chân dung cụ Hồ. Sau đó cụ tặng luôn chân dung trên cho chính quyền Hà Nội và rất nhiều tài sản khác như cụ Bô.
Cụ Thiện đã 3 lần được tổ chức gợi ý làm đơn tiếp tục sinh hoạt đảng cho nối mạch thời kỳ ở Pháp, cụ từ chối cả 3. Năm 1946, giới thiệu cụ tham gia đại biểu Quốc hội cụ cũng từ chối. Cụ về nghỉ sớm từ đầu những năm 60 để tới mức Bác Hồ phải đi tìm, mời ra làm tiếp cũng không được. Cụ rời sớm công việc nhà nước nghe đâu cũng là vì cụ hiểu rằng việc chúng ta đi theo con đường XHCN hình như có gì không ổn. Mình đấu tranh cho độc lập dân tộc thì nay đã hoàn thành sứ mệnh và khát vọng của người dân bị áp bức, vậy là cụ đã thấy thoả mãn rồi chăng? Tấm Huân chương Hồ Chí Minh là phần thưởng cao quý mà cụ đã được trao tặng đã nói lên nhiều điều.

Cụ Trịnh Văn Bô cũng có đôi chút như vậy về sự nghiệp sau năm 1954...tôi không muốn nói lại.

Tôi viết bổ sung như trên, mong được mọi người đọc và chia sẻ với cụ bà Hoàng Thị Minh Hồ kẻo cụ sang bên kia suối vàng, người đời vẫn chưa mấy người hiểu hết về cụ. Một người phụ nữ yêu nước nồng nàn và hy sinh không biết bao nhiêu tài sản vì đất nước để giành Độc lập như bấy giờ mà đến khi nhắm mắt vẫn còn nhiều điều trăn trở, buồn tủi.

Quốc Phong (Quoc Phong)

Cũng xin lỗi trước bạn nào comment thiếu tinh thần xây dựng, thiếu văn hoá, tôi sẽ buộc phải xoá.

https://thanhnien.vn/…/noi-buon-nhan-doi-cua-gia-dinh-ong-b…

NỖI BUỒN NHÂN ĐÔI CỦA GIA ĐÌNH ÔNG BÀ TRỊNH VĂN BÔ

Cụ bà Hoàng Thị Minh Hồ, quả phụ nhà tư sản dân tộc yêu nước Trịnh Văn Bô vừa trút hơi thở cuối cùng vào đêm 5.11 tại Hà Nội trong sự tiếc thương và ngưỡng mộ của hàng triệu người Việt Nam yêu Tổ quốc. Không nhiều người biết, lúc cụ nhắm mắt, nỗi buồn sâu thẳm trong lòng vẫn chưa được khơi thông, thậm chí còn là nỗi buồn nhân đôi!

"Dân tộc bớt đổ máu là chúng tôi mừng rồi..."

Vợ chồng nhà tư sản dân tộc yêu nước Trịnh Văn Bô là chủ hãng tơ lụa sợi nổi tiếng Trịnh Phúc Lợi ở Hà Nội trước năm 1945. Vợ chồng cụ Trịnh Văn Bô từng bí mật nhận lời với Cách mạng đón đoàn cán bộ (mà không hề biết có cả Chủ tịch Hồ Chí Minh) từ chiến khu về ở ngay tại tư gia mình, số 48 phố Hàng Ngang, Hà Nội, ngay sau ít ngày Tổng khởi nghĩa Cách mạng tháng 8 thành công. Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thường vụ T.Ư Đảng đã táo bạo ra quyết định về ngay giữa trung tâm Thủ đô để bám sát tình hình và lãnh đạo toàn dân giữ vững chính quyền khi còn non trẻ; đồng thời để soạn thảo Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh ra Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà 1945.

Có thể coi các cụ là một hình mẫu doanh nhân Việt Nam tiêu biểu, một lòng một dạ phụng sự nền độc lập, tự do của dân tộc, dám hi sinh quyền lợi bản thân mà bất chấp hiểm nguy, nếu như bị mật thám phát hiện, coi như cơ đồ của cách mạng tan trong phút chốc.

Vợ chồng cụ Trịnh Văn Bô đã từng hiến 5.147 lượng vàng cho cách mạng kể từ sau ngày Tổng khởi nghĩa tháng 8 năm 1945 và tiếp đó là trong suốt cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp cho đến khi dân tộc ta giành thắng lợi. Ngoài số vàng ủng hộ chính quyền cách mạng, họ còn hiến cả ngôi nhà 48 Hàng Ngang, trị giá hàng trăm tỉ đồng theo thời giá bây giờ, để làm Nhà lưu niệm, ghi dấu tích nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh soạn thảo Tuyên ngôn Độc lập đọc tại lễ Quốc khánh 2.9.1945.

Năm 1990, để phục vụ viết bài nhân 45 năm đất nước giành độc lập trên báo Thanh Niên, người viết bài này đã được cụ bà Hoàng Thị Minh Hồ cho biết, trong số trên 5.000 lượng vàng mà ông bà hiến cho Cách mạng, có 1.000 lượng vàng được đặc phái viên của Bác là ông Nguyễn Lương Bằng đem đi hối lộ cho 3 viên tướng Tàu là Hà Ứng Khâm (500 lượng), Lư Hán (300 lượng), Tiêu Văn (200 lượng) chỉ để mong hoà hoãn, khỏi đụng độ giữa hai lực lượng, quân Tưởng Giới Thạch và quân ta.

Tôi hỏi: “Sao bà không biết gì về Cộng sản trước đó mà lại tin tưởng Cách mạng đến mức giao cả một lượng tài sản lớn như thế giúp đất nước?”, cụ Hoàng Thị Minh Hồ bảo tôi rằng, cũng là do cụ Hồ đã có lời với vợ chồng bà, mà ông bà lại rất tin cụ Hồ với những gì ông bà biết về nhân vật Nguyễn Ái Quốc đôi chút trước lúc cụ đến nhà. Thứ nữa, nếu dân tộc mình mà tránh được tổn thất về con người như mong muốn của cụ Hồ thì dù tài sản ông bà có mất nữa cũng không nên tính toán. "Dân tộc bớt đổ máu là chúng tôi mừng rồi...", cụ bà Hoàng Thị Minh Hồ giải thích.

Không đồng ý đặt tên đường phố vì không biết… Trịnh Văn Bô là ai

Năm 1988, cụ ông Trịnh Văn Bô qua đời. Cả hai cụ đã vinh dự được Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Độc lập hạng Nhất, huân chương cao quý của Nhà nước ta, như một ghi nhận xứng đáng mà những gì hai cụ đã đóng góp cho Tổ quốc Việt Nam. Theo quy định ngày đó, những người nổi tiếng là nhân sĩ, trí thức, văn nghệ sĩ, doanh nhân cũng như các nhà lãnh đạo tiền bối,... sau 10 năm qua đời thì sẽ được xét đặt tên cho các đường phố mà họ từng gắn bó. Tiếc rằng, chuyện này đã không ai đặt ra mà gia đình thì không muốn đi xin xỏ.

Mãi gần đây, năm 2016, theo quy định hiện hành, Hội đồng Tư vấn đặt tên đường phố thành phố Hà Nội đã đề xuất đưa tên doanh nhân Trịnh Văn Bô vào danh sách hiệp thương để đặt tên đường phố. Theo quy trình, việc hiệp thương có nhiều đơn vị tham gia nhưng phải được sự đồng thuận từ cấp xã, phường dự kiến gắn biển tên. Tiếc rằng, văn bản hiệp thương của sở Văn hoá - Thể thao Hà Nội đã không được chính quyền phường Quan Hoa (quận Cầu Giấy) đồng thuận (mặc dù phường giáp ranh có đoạn phố chạy qua là phường Dịch Vọng đã ủng hộ). Lý do thật khôi hài và cũng thật vô cảm: Dân phường Quan Hoa không đồng ý vì khi họp dân phố, nhân dân trên địa bàn cho rằng họ không biết nhà tư sản yêu nước Trịnh Văn Bô là ai!!

Năm ngoái, cụ bà Trịnh Văn Bô khi còn tinh tường đã nghe được câu chuyện buồn trên, sau khi Sở Văn hoá - Thể thao Hà Nội gửi công văn trả lời gia đình .

Hành trình gian nan đòi lại nhà cho mượn

Năm 1954, sau khi Cách mạng về tiếp quản Thủ đô, hai vợ chồng cụ Trịnh Văn Bô khi đó đã cho Tổng Tham mưu trưởng Hoàng Văn Thái mượn ngôi biệt thự tại 34 Hoàng Diệu, Hà Nội có khuôn viên rộng 3.000 m2 trong 2 năm. Lý do tướng Thái muốn mượn là vì nó rất tiện cho công việc. Nhất là lúc này, đất nước vẫn còn chia cắt và cuộc chiến đấu giải phóng đất nước vẫn chưa trọn vẹn. Vị trí này rất tiện làm việc vì nó rất gần Bộ Quốc phòng. Theo như lời hứa của tướng Thái (sau này là đại tướng) thì "khi nào Bắc Nam thống nhất, quân đội sẽ trả anh chị"...

Thế nhưng, có ai ngờ, phải 21 năm sau đất nước mới thống nhất. Vậy là đến năm 1975, họ mới chính thức đệ đơn xin lại nhà. Lúc này, sự thể trở nên phức tạp.

Hàng chục chữ ký của các cấp lãnh đạo cao nhất của Đảng, Quốc hội, Chính phủ qua các thời kỳ đều ủng hộ hai cụ. Nếu tính ra thì có đến hơn chục chữ ký ủng hộ trả nhà là của các uỷ viên Bộ Chính trị lão thành và đương chức qua các thời kỳ. Từ Chủ tịch nước Trường Chinh đến Thủ tướng Phạm Văn Đồng,... rồi sau này, phải đến thời kì ông Đỗ Mười làm Tổng bí thư, ông Lê Đức Anh làm Chủ tịch nước, ông Võ Văn Kiệt làm Thủ tướng, thì mới hoá giải được câu chuyện dài kỳ nói trên.

domuoi_cuba_trinhvanbo
Tổng bí thư Đỗ Mười thăm cụ bà Trịnh Văn Bô năm 1994 –
cái năm có quyết định trả nhà bằng hình thức QUÀ TẶNG.
(Tư liệu gia đình cụ Trịnh Văn Bô). Nguồn: Quốc Phong

Trước đó, đích thân Tổng bí thư Đỗ Mười còn trực tiếp dẫn cụ bà Trịnh Văn Bô đi tìm nhà và vận động cụ nên chọn một trong số vài biệt thự ở các vị trí khác trong thành phố mà ông chỉ chỗ, đang thuộc Ban Tài chính quản trị T.Ư nắm, thay vì cứ phải nhận đúng nhà 34 Hoàng Diệu. Thế nhưng, cụ bà vẫn một mực chỉ xin lại nhà mình, với suy nghĩ giản đơn của một "nhà buôn": "Nhà đó không phải của tôi, ngộ nhỡ sau này người ta trở về đòi lại thì chúng tôi biết tính sao?".

Rồi chính ông Đỗ Mười còn thật lòng tâm sự với cụ bà rằng: "Hay là chị Bô còn chôn vàng ở biệt thự 34 Hoàng Diệu? Nếu có chuyện này thật thì tôi xin đứng ra bảo lãnh để chị đến đào rồi mang đi toàn bộ... Chị hãy tin tôi và thương tôi với!". Số là ông Đỗ Mười cũng có nghe cụ bà nói chuyện hai vợ chồng rời nhà 48 Hàng Ngang theo kháng chiến, năm 1954 trở về, đào lên dưới giếng vẫn còn nguyên 1,4 tấn bạc nén được gia nhân chôn giúp. Ông Đỗ Mười nghĩ vậy mà nói như thế.

Thế rồi, phải đến ngày 9.9.1994, vợ chồng cụ Trịnh Văn Bô mới có quyết định của Thủ tướng trả nhà, dù rằng có chút tế nhị, ngôi biệt thự 34 Hoàng Diệu được ghi là "Tặng" gia đình, do ông bà Trịnh Văn Bô có công lao to lớn đối với đất nước trong Cuộc cách mạng giải phóng dân tộc. Quyết định này được Phó thủ tướng thường trực Phan Văn Khải khi đó ký thay Thủ tướng Võ Văn Kiệt, sau nhiều năm ông Kiệt trăn trở, day dứt khôn nguôi. Cái lúc ông Kiệt phê duyệt đồng ý để Chính phủ ký quyết định "trả" nhà trên, ông bảo với nhiều người rằng việc này còn khó gấp nhiều lần ông ký cho ra đời một dự án kinh tế có giá trị vài trăm triệu đô la.

"Ngày vui vắn chẳng tày gang", tiếc thay, vì lý do nào đó, quyết định "Tặng nhà" trên đã bị tạm dừng (tháng 3.1995) đến nay vẫn chưa được thi hành. Về mặt pháp lý, nếu đã gọi là tạm dừng thi hành thì cũng có nghĩa quyết định trên vẫn không thay đổi hiệu lực, nếu nhìn nhận nó ở góc độ văn bản hành chính.

Được biết, gia đình cụ quả phụ Trịnh Văn Bô đã vào ở ngôi nhà này từ năm 2003, khi Bộ Quốc phòng đã bàn giao lại cho Ban Tài chính Quản trị T.Ư tạm giữ. Ông Phan Diễn, khi còn là Uỷ viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư, cũng đã đến 34 Hoàng Diệu gặp cụ bà và hứa từ từ rồi Nhà nước sẽ giải quyết thủ tục. Tiếc rằng, lời hứa đó cũng đã 11 năm mà chưa đến hồi kết.

quyetdinh_giaonha_trinhvanbo
Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc
trả nhà lại cho cụ bà Hoàng Thị Minh Hồ.
Ảnh: FB Quốc Phong

Vậy là nỗi buồn nhân đôi khi cụ bà Hoàng Thị Minh Hồ đã qua đời, dù đã ở ngôi nhà 34 Hoàng Diệu hơn chục năm nay, song sổ đỏ thì vẫn cứ chờ đợi, chờ vắt sang cả thế kỷ 21 mà vẫn chưa biết nó tắc ở chỗ nào?

Quốc Phong (Cựu Phó Tổng Biên Tập báo Thanh Niên)

Nguồn: facebook.com/permalink.php?story

Leave your comments

Comments

  • No comments found