Liệu tương lai bitcoin thay thế tiền mặt? (Đỗ Ngà)

Lượt xem: 222

“…Cái tiện lợi trong thanh toán của Bitcoin là không phải bàn cãi. Đã có lợi thì ắt cũng phải có hại, thuốc trị bệnh nào mà chả có phản ứng phụ ít nhiều? Vì vậy mà Nhà nước nên cải cách để tiếp cận phương thức thanh toán bằng bitcoin…”

bitcoin01

Tiền là vật ngang giá được dùng để quy định giá trị mọi hàng hóa, nó phải được một tổ chức uy tín đứng ra đảm bảo giá trị ổn định của nó. Tổ chức nào vừa có uy tín lớn, vừa có công cụ chế tài rải khắp mọi nơi, không ai khác đó chính là nhà nước. Khi nhà nước phát hành tiền thì họ phải có trách nhiệm bảo đảm giá trị của nó ổn định để dân khỏi bị móc túi, và cũng chỉ nhà nước mới có công cụ chế tài kẻ làm giả mạo đồng tiền để cướp mất tài sản xã hội. Phần giữ ổn định đồng tiền không dễ, vì với một nhà nước yếu kém đôi khi giữ giá trị ổn định của đồng tiền là ngoài tầm của họ. Tuy vậy, ngoài nhà nước thì không một tổ chức nào đủ khả năng đảm nhận việc này.

Khi phát hành đồng tiền, giá trị của nó được ấn định do sự tương quan giữa lượng tiền lưu hành trong dân và giá trị hàng hóa trong một nước. Ví dụ, tổng giá trị hàng hóa của đất nước là 10 con bò đỏ mà Nhà nước cho lưu thông 100 đồng thì giá bò đỏ 10 đồng/con bò. Đơn giản vậy. Nhiệm vụ nhà nước là phát hành tiền sao cho vẫn giữ ổn định giá, đấy là trách nhiệm quản lý tiền tệ của Nhà nước, qua đó giữ ổn định cho xã hội. Ví dụ, sang năm đất nước này thêm 2 con bò đỏ nữa thì Nhà nước có thể in thêm 20 đồng nữa là có thể chấp nhận được, vì in như thế giá bò đỏ vẫn 10 đồng/con. Ngoài vai trò phát hành tiền thì Nhà nước còn phải có trách nhiệm trừng trị kẻ nào dám in tiền giả làm rối loạn thị trường nữa. Ví dụ, nếu bọn in tiền giả tung 20 đồng mua 2 con bò đỏ mang đi làm thịt chén no nê, thì đất nước lúc này còn 8 bò đỏ, nhưng tiền lưu thông cả thật lẫn giả giờ tới 120 đồng, vậy lúc này giá bò đỏ là 15 đồng/con. Đồng tiền đã trượt giá đến 50%, dân nghèo đi thấy rõ. Vậy Nhà nước phải chế tài bọn in tiền giả để giữ ổn định thị trường.

Chính tồn tại tiền mặt mới sinh ra ngân hàng và các công ty tài chính. Tôi muốn làm ăn thì tôi phải mở tài khoản ở ngân hàng, và anh cũng vậy. Nói đơn giản thì tài khoản ngân hàng của tôi là cái rổ đựng tiền của tôi gởi ở ngân hàng, và ở ngân hàng anh cũng phải có cái rổ giống tôi vậy. Khi anh chuyển hàng cho tôi thì tôi sẽ nhờ ngân hàng lấy tiền trong rổ tôi bỏ qua rổ anh theo lệnh tôi. Thế là giao dịch thành công. Nhưng ngân hàng chuyển tiền dùm tôi nó phải tính phí, nó ngắt phần trăm trên giá trị thanh toán để nó bỏ túi, đó gọi là phí dịch vụ. Như vậy hệ thống ngân hàng là bên thứ 3 thực hiện chức năng trung gian chuyển tiền giữa người mua và bán. Nếu giao dịch lớn, phí này không hề nhỏ.

Đồng tiền kỹ thuật số Bitcoin (tôi không dùng từ ảo vì giá trị nó là thật) cũng mang đầy đủ bản chất của một vật ngang giá như tiền giấy vậy. Có điều đồng tiền giấy có giá trị trên 1 quốc gia (trừ những đồng tiền mạnh được công nhận trong thanh toán quốc tế) thì đồng tiền kỹ thuật số Bitcoin là đồng tiền có giá trị vượt biên giới lãnh thổ. Ví dụ đồng tiền Đồng có giá trị trên lãnh thổ Việt Nam, nhưng đồng Bitcoin nó có giá trị trên thế giới, có điều Bitcoin chưa phổ biến như đồng đô la Mỹ. Đô la Mỹ được thanh toán mọi lúc, mọi nơi, mọi lĩnh vực, nhưng đồng Bitcoin nó chỉ có giá trị thanh toán với những điểm dịch vụ chấp nhận thanh toán nó mà thôi.

- Câu hỏi thứ nhất:
Đồng tiền truyền thống có lạm phát, có giảm phát vậy đồng Bitcoin có lạm phát và có giảm phát không? Trả lời rằng, đồng tiền Bitcoin có dao động lên xuống trong ngắn hạn nhưng trong dài hạn chỉ thấy giá trị nó tăng chứ không giảm, tức chủ yếu là giảm phát. Giá trị nó tăng chủ yếu là do ngày càng đông dịch vụ chấp nhận thanh toán bằng Bitcoin. Rõ ràng là hàng hóa được thanh toán bằng Bitcoin ngày một nhiều nhưng lượng tiền này tăng lên rất ít, nên giá trị tiền tăng lên, giảm phát. Lúc mới hình thành tức năm 2009, 1 Bitcoin ăn 10 cent nhưng nay 1 Bitcoin ăn 7.700 đô la. Mức tăng nhanh chóng như thế này là do hàng hóa gia nhập vào thị trường thanh toán bằng Bitcoin ngày một đông.

- Câu hỏi thứ hai:
Lượng đồng Bitcoin lưu thông trên thị trường toàn cầu có tăng không, và tăng bằng cách nào? Nếu tăng thì ai “in” ra nó? Để tạo ra tiền bitcoin thì mọi máy tính đều có thể tạo ra chứ không một nhà nước nào tạo ra cả, việc tạo ra nó bằng thuật toán Crypto, nó là một hệ giao thức mật mã phức tạp nhằm chuyển hóa dữ liệu bảo tồn giá trị, tức không thể copy, không thể nhân bản hàng loạt. Để tạo ra nó, người ta phải đầu tư máy tính cấu hình khủng để chạy chương trình này. Việc làm này người ta gọi là đào Bitcoin, đó chính là cách người ta “in” tiền Bitcoin để đưa vào lưu thông trên thị trường. Các máy tính làm việc đó người ta gọi là các mỏ đào tiền. Tiền Bitcoin được tạo ra ngày một khó khăn như là đào vàng vậy. Chính vì tạo ra nó khó nên lượng bitcoin trong thị trường tăng lên rất chậm và không tương xứng với lượng hàng hóa tham gia trao đổi bằng Bitcoin ngày một nhiều, vì vậy Bitcoin ít mà hàng nhiều nên giá trị bitcoin tăng lên là vậy.

- Câu hỏi thứ ba:
Đồng Bitcoin là sản phẩm công nghệ, vậy nó có bị sao chép, nhân bản thành hàng ngàn hàng vạn, hàng triệu, hay hàng tỷ như virus máy tính không? Tiền mặt thì đồng tiền nào cũng có vấn nạn tiền giả, chỉ điều là ít hay nhiều mà thôi, nhưng Bitcoin thì chưa thấy Bitcoin giả. Có lẽ Bitcoin giả là những Bitcon bị hack và nhân bản dễ dàng chăng? Tôi chỉ đoán vậy vì tới giờ nó chưa có. Tương lai có ai đủ sức hack để có thể nhân bản Bitcoin hàng loạt chỉ bằng 1 click chuột hay không thì tôi không biết, câu hỏi này dành cho các chuyên gia IT trả lời, tôi chịu thua thôi. Nếu làm được vậy thì giao dịch Bitcoin tiềm ẩn rủi ro rất lớn.

- Câu hỏi thứ tư:
Đồng Bitcoin có đáng tin cậy không? Thanh toán bằng bitcoin là một tiện lợi rõ rệt, sự chuyển tiền trực tiếp từ kẻ mua sang người bán chỉ bằng một cái click chuột mà không mất hoa hồng cho bên thứ 3 thực hiện giao dịch. Hiện giờ chỉ mới có trường hợp ví đựng bitcoin bị hacker bẻ khóa hốt Bitcoin chứ chưa thấy đồng Bitcoin bị hack để nhân bản hàng loạt, vậy nên tới thời điểm này nó vẫn đáng tin cậy. Nhưng sự đáng tin cậy vẫn còn ở chừng mực vì một số nhà nước không công nhận nó. Nhưng ai đã sáng tạo ra bitcoin thì vẫn còn chưa rõ, và nếu kẻ tạo được Bitcoin mà hack đồng Bitcoin này thì sao? Ông ta có thể tạo Bitcoin dễ dàng để làm giàu mà? Vậy kẻ này là ai? Vì vậy độ tin cậy của nó trong tương lai vẫn là một câu hỏi.

- Câu hỏi thứ năm:
Cái hại của Bitcoin là gì? Đó là kẻ làm ăn bẩn rất dễ rửa tiền, nếu ra nước ngoài mà mang đô la đi thì bị tóm ngay, nếu chuyển khoản ra nước ngoài thì Nhà nước sẽ điều tra ra đường đi lòng vòng của những khoản tiền này được vì tất cả giao dịch đều qua hệ thống ngân hàng cả, không khéo léo có thể bị lộ. Còn nếu dùng tiền tham nhũng mua Bitcoin để trữ trong tài khoản của mình trên mạng rồi ra nước ngoài mở ra đổi đô la xài thì sao? Chắc chắn chẳng ai điều tra được những đồng tiền bẩn dưới dạng Bitcoin được vì nó không qua trung gian ngân hàng hay một cơ quan nhà nước hay một bên thứ 3 nào cả. Bitcoin mà phổ thông thì đấy là đất màu mỡ cho bọn rửa tiền. Có thể sau này nếu nó được ngân hàng trung ương các nước chấp nhận nó như đồng tiền chính thức thì có thể hạn chế được mặt tiêu cực này.

Cái tiện lợi trong thanh toán của Bitcoin là không phải bàn cãi. Đã có lợi thì ắt cũng phải có hại, thuốc trị bệnh nào mà chả có phản ứng phụ ít nhiều? Vì vậy mà Nhà nước nên cải cách để tiếp cận phương thức thanh toán bằng bitcoin như là một phương thức thanh toán mới song hành với phương thức thanh toán truyền thống. Hãy học hỏi Mỹ, Nhật để chấp nhận nó và tìm cách hạn chế mặt tiêu cực nó chứ đừng quay lưng với nó để rồi sau này thấy lúng túng không quản lý nổi. Bitcoin thay thế tiền mặt hay không thì tôi không dám khẳng định, nhưng nó là một chọn lựa trong thanh toán là xu thế của thời đại, chắc chắn vậy. Người ta chơi được thì mình phải cố gồng mình mà chơi, không chống được đâu ông Đảng à.

Đỗ Ngà

Nguồn: facebook.com/permalink.php?story_fbid=1254924887941543&id=100002721323393